ထူးထွေအံ့ရာ ပြည်မြန်မာ (၂)

ရန်ကုန်မြို့ကြီးမှာ ကားအရောင်းပြခန်းတွေ မှိုလိုပေါက်နေပေမယ့်လည်း ဟံသာဝတီ ကားပွဲစားတန်း၊ သီရိမင်္ဂလာစျေးနဲ့ စိန်ဂျွန်း ကားပွဲစားတန်းဆိုပြီးတော့ ကားပွဲစားတန်းတွေလည်း ရှိနေပြန်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် စင်ကာပူမှာ အလုပ်လာလျှောက်တော့ အင်တာဗျူးတဲ့သူက မင်းအရင် ဘာလုပ်ဖူးသလဲ မေးပါတယ်။ ကားဝယ်ရောင်း လုပ်တယ်လို့ သူက ပြန်ဖြေလို့ အင်တာဗျူးတဲ့သူ မျက်စိလည်သွားဖူးပါတယ်။ ကားကို ဝယ်ပြီး ပြန်ရောင်းတာ ဘယ်လို အမြတ်ရမလဲ မေးလို့ သူ့မှာ အတော် အာပေါက်အောက် ရှင်းပြ ခဲ့ရပါတယ်။

မြန်မာပြည်မှာ ကားတွေ ရဲ့ အခေါ်အဝေါ်က မျက်စိလည်စရာ ကောင်းလှပါတယ်။ အကောင်ဗလောင်တွေ ၊ အထီးအမတွေ၊ နီးနီးစပ်စပ် အသံထွက်တွေကြောင့် အခုမှ စကြားခါစ လူတစ်ယောက် အတွက်တော့ ဇဝေဇဝါ ဖြစ်လောက်စရာ ပါပဲ။

ကျွန်တော် ပထမဆုံး စပြီး သိတဲ့ ကားကတော့ ရွှေငါးပါ။ ရွှေငါးဆိုတာကတော့ တိုယိုတာ မတ်တူး ၂၀၀၂ မော်ဒယ်လ် ပတ်ဝန်းကျင်တွေကို ခေါ်တာပါပဲ။ ကားခေါင်းက ရွှေငါးပုံနဲ့ တူလို့ ရွှေငါးလို့ ခေါ်တယ် ထင်ရပါတယ်။ ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်က အဲဒီကား နာမည် မာ့ခ်တူး မဟုတ်ဘူး။ မာကီ ဆိုပြီး ငြင်းလို့ ကျွန်တော်တို့ သူငယ်ချင်းတွေ ကြားမှာ ဟာသလုပ်စရာ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ MarkII ကို မာကီလို့ ဖတ်တာ သူ့ကိုလည်း အဆိုးမဆိုသာပါဘူး။

ရွှေငါး

နောက်တော့ စက်ရုပ် ဆိုတဲ့ကားကို မြင်ဖူးပါတယ်။ စက်ရုပ်ဆိုတာကတော့ တိုယိုတာ ကယ်လ်ဒီးနား ၂၀၀၂ မော်ဒယ်လ် အထက် ကားတွေကို ခေါ်တာပါ။ အဲဒီအထက် စောတဲ့ ကယ်လ်ဒီးနားတွေကိုတော့ ကြက်တူရွေးလို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကားပုံစံကို ကြည့်ပြီး ခေါ်ကြတာလို့ ထင်ရပါတယ်။ ၈၈ မော်ဒယ်လ် ပါဂျဲရိုးတွေကိုတော့ လူရုပ်လို့ ခေါ်ကြပြီး ဆူဇူကီး ဝက်ဂွန်ကလေးတွေကိုတော့ ခွေးရုပ် ခေါ်ကြပါတယ်။

ကြက်တူရွေး

စက်ရုပ်

ဖားပြုတ်လို့ ပြောနေကြတဲ့ ပါဂျဲရိုးကိုတော့ နာမည်ကြားဖူးပေမယ့် တော်တော်နဲ့ မမြင်ဖူးခဲ့ပါဘူး။ အသိတစ်ယောက် အိမ်ထဲမှာ ရပ်ထားတာ မြင်တော့မှ ဖားပြုတ်ဆိုတာ ဒီပါဂျဲရိုးကို ခေါ်တာကိုးလို့ ဆက်စပ်မိပါတယ်။ ဖားပြုတ်တွေက အော်တိုလော့ခ်ကျပြီး တောင်ပေါ်က ပြုတ်ကျတာ နှစ်စင်း သုံးစင်းရှိပြီလို့ သတင်းထွက်လို့ တစ်ချို့ လူတွေ မကြိုက်ကြပါဘူး။ သတင်းသာ ကြားပေမယ့် ဟုတ်မဟုတ်တော့ အတိအကျ မပြောတတ်ပါဘူး။

ဖားပြုတ်

ကားဝယ်ဖို့ လိုက်ရှာရင်း မိတ်ဆွေ ပွဲစားတစ်ယောက်က နစ်ဆန်း အေဒီဗင်န် တစ်စင်း စျေးသင့်တယ်။ ကြည့်ကြည့်ပါလားလို့ ပြပါတယ်။ ကားကို သွားကြည့်တုန်း သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ကို ဖုန်းဆက်မေးတော့ မင်းကားက သမင်လား နွားလား လို့ မေးပါတယ်။ သမင်လည်း မဟုတ်ဘူး နွားလည်း မဟုတ်ဘူး ကားကွ လို့ ပြန်ပြောတော့ မဟုတ်ဘူးလေကွာ အေဒီဗင်န်မှာ သမင်နဲ့ နွား နှစ်မျိုး ရှိတယ် ပြောလို့ မှတ်သားလိုက်ရပြန်ပါတယ်။

ပွဲစားနဲ့ နောက်ထပ် ကြည့်ဖြစ်တဲ့ ကားကတော့ Nissan Tiida Latio ပါ။ အဲဒီကားကိုတော့ မသီတာ လားရှိုး လို့ သမုတ်ကြပြန်ပါတယ်။ အင်ဂျင်ပါဝါ နည်းနည်း ဆီစားသက်သာတဲ့ ကားတွေ လိုက်ကြည့်ပြန်တော့ ရန်ကုန်ကားစျေးကွက်မှာ နာမည်ကြီးတဲ့ ဘဲလဒ ခေါ် တိုယိုတာ ဘယ်လ်တာကို ကြည့်ဖြစ်ပြန်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က ကျော်သူ့ကားလို့ နာမည်ကြီးခဲ့တဲ့ တိုယိုတာ အယ်လ်ဖတ်ဒ် ကိုတော့ အာရာဖတ်လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ နာမည်သာကြီးပေမယ့် နာရေးကူညီမှု အသင်းမှာ အာရာဖတ် တစ်စင်းမှ မတွေ့မိပါဘူး။ စက်ရုပ်တွေတော့ နာရေးကူညီမှု အသင်းမှာ သုံးတာ တွေ့မိပါတယ်။

တစ်နေ့တော သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် နယ်က အမျိုးတွေ အတွက် လင်ခရူဇာ လိုက်ဝယ်ပါတယ်။ သူက ငါ့အမျိုးတွေက လင်ခရူဇာ အမ မကြိုက်ဘူး။ အထီးပဲ စီးမယ် ပြောတယ် ပြောလို့ မျက်လုံးကျယ် သွားရပြန်ပါတယ်။ ဟကောင်ရ လင်ခရူဇာမှာ အထီးနဲ့ အမ ရှိသေးလားလို့ မေးတော့ ရှိတယ်။ ဒီဇယ်နဲ့ လင်ခရူဇာကို အထီးလို့ ခေါ်တယ်။ ဓာတ်ဆီကားက အမ။ နယ်မှာ အမ စီးရင် လူ အထင်မကြီးဘူး။ အထီးစီးမှ လူရာဝင်တာကွ လို့ ပြောလို့ အံ့ဩရပြန်ပါတယ်။

ကားဝယ်တဲ့ အခါမှာ ကားမှာပါတဲ့ ပစ္စည်းတွေ အကြောင်း ပြောကြတာ ရှိပါသေးတယ်။ ဟိုင်းလပ် ဆာ့ဖ် တွေမှာ Intercooler ပါလို့ စက်ဖုံးပေါ်မှာ အပေါက်ပါတဲ့ကားကို နှာပေါက် ပါတယ်လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ Sun Roof တွေ တခြား အပေါက်တွေပါပါရင်တော့ အပေါက်စုံတယ် ခေါ်ကြပြန်ပါတယ်။

မြန်မာပြည် ကားဈေးကွက်မှာ ထူးခြားတာ သတိထားမိတာက လိုင်းပေါ်က ကားလို့ ပြောကြတဲ့ အရောင်းအဝယ် သွက်တဲ့ ဘယ်လ်တာ၊ မတ်တူးလို ကားမျိုးတွေက ဈေးရင်းထက် အတော်ကလေး ကြီးနေတတ်ပြီး လိုင်းပေါ်က မဟုတ်တဲ့ ကားတွေကတော့ ကားကောင်းတာတောင် ဈေးက သင့်ရုံပဲ ရှိတာပါပဲ။

ရန်ကုန်မြို့ ရောက်ပြီး တွေ့ခဲ့ကြုံခဲ့ရတဲ့ ကားတွေ အကြောင်းကို ထူးထွေအံ့ရာ ပြည်မြန်မာ အပိုင်း(၂) အနေနဲ့ ဝေမျှ လိုက်ပါတယ်။

သင်္ကြန် ဗိုင်းရပ်စ်

သင်္ကြန်ပိုး မသေသေးတဲ့ သူတွေ အတွက် သင်္ကြန်တွင်း ရိုက်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံနဲ့ ဗွီဒီယို ဖိုင်တွေ တင်ပေးလိုက်ပါတယ်။

အကြိုနေ့ ညနေခင်း မဏ္ဍပ်ရှေ့မှာ ရိုက်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေပါ။

အကျနေ့က မဏ္ဍပ်ကို အလာ ကမ္ဘာအေး ဘုရားလမ်းမှာ ရိုက်ထားတဲ့ ပုံတွေပါ။

  

ဒါက အကြတ်နေ့က ရိုက်ထားတဲ့ ဗွီဒီယိုပါ။


အတက်နေ့ကတော့ ဓာတ်ပုံ ဗွီဒီယို မရိုက်ဖြစ်ပါဘူး။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတာတော့ စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း သည်းခံပါ။ :P

ဟိုဟိုဒီဒီ တက္ကစီ စီးပါလို့

နိုင်ငံရပ်ခြားမှာ နှစ်ရှည်လများ နေလာခဲ့တဲ့ သူတစ်ယောက်အတွက် ရန်ကုန်မှာ အဓိက ကြုံတွေ့ရတဲ့ အဆင်မပြေမှု ကတော့ သွားရေးလာရေးပါပဲ။ အများပြည်သူသုံး ဘတ်စ်ကား ရထားတွေ ပေါပေါများများ ရှိပြီး  သွားရလာရ အဆင်ပြေတဲ့ ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးတွေနဲ့ ယှဉ်ရင်တော့ နောက်မှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြတ်ကျန်နေခဲ့တာ အမှန်ပါပဲ။  စင်ကာပူ၊ လန်ဒန်၊ ဆစ်ဒနီ စတဲ့ မြို့ကြီးတွေ အသာထား၊ မနီလာ၊ ဘန်ကောက် စတဲ့ မြို့တွေနဲ့ ယှဉ်ရင်တောင် မှီနိုင်ဖို့ အဝေးကြီး လိုပါသေးတယ်။

နိုင်ငံခြား မထွက်ခင် အချိန်ကတော့ ကိုယ့် အသက်အန္တရာယ် ဆိုတာ ထည့်စဉ်းစားရ ကောင်းမှန်း မသိလို့က တစ်ကြောင်း၊ ငယ်တုန်း ရွယ်တုန်း သန်မာတုန်း ဖြစ်တာကလည်း တစ်ကြောင်းမို့ ခြေနင်းခုံမှာ ခြေထောက် တစ်ဖက်ချ စရာ နေရာ၊ တန်းမှာ လက်တစ်ဖက် ခိုစရာ တစ်နေရာ ရှိရင် လိုင်းကား တွယ်စီးဖြစ်တာပါပဲ။ ရုံးဆင်းရုံးတက် အချိန် ဘတ်စ်ကားအကြီးတွေထဲကို ဝင်စီးဖို့ ကျပြန်တော့လည်း ကားတွယ်စီး သလောက် အန္တရာယ် မများပေမယ့် အသက်ရှူလို့ မဝအောင် ကျပ်ပိသိတ်နေ (ဒါက မွန်သံ)၊ ပြတင်းပေါက်ကိုတောင် မမြင်ရအောင် လှောင်ပိတ်နေတဲ့ အနေအထားမို့ ကားတွယ်စီးဖို့ကိုပဲ ရွေးချယ် ဖြစ်တာများပါတယ်။ နယ်ကို ခရီးသွားတုန်းကဆို ယောက်ျားကလေးတွေ အပေါ်တက်ပေးပါဆိုလို့ ခေါင်မိုးပေါ် တက်စီးရ ပြန်ပါတယ်။ အခု အချိန် ပြန်စဉ်းစားတော့ ရှောဘရားသားနဲ့ အတော်နီးစပ်တယ်ဆိုတာကို ပြန်ဆင်ခြင် မိပါတယ်။

အခုတလောတော့ ရန်ကုန်မှာ ကားကို ခေါင်မိုးပေါ်က စီးရင် ဒဏ်ငွေငါးသောင်း၊ ဒရိုင်ဘာ စပယ်ယာ အချုပ်တစ်လ၊ ကားပါ တစ်လသိမ်းတယ် ဆိုတဲ့ စီမံချက် ရှိနေတော့ ရန်ကုန် ဆင်ခြေဖုံးက လာတဲ့ကားတွေ မြို့ထဲ ဝင်ခါနီးရင် ခေါင်မိုးပေါ်က လူတွေ အထဲကို သွင်းကြပါတယ်။ အခု အချိန်မှာတော့ ကားတွယ်စီးဖို့ မစဉ်းစားတော့ ပါဘူး။ ဘတ်စ်ကား အကြီးတွေ စီးဖို့ ကျပြန်တော့လည်း အဲဒီကားတွေက လမ်းပေါ်မှာ သူတို့ အကြီးဆုံး ဆိုပြီး စည်းမရှိ ကမ်းမရှိ ဝင်ချင်သလိုဝင် ထွက်ချင် သလိုထွက် ကားအများကြီး ရှိတဲ့လမ်းကို ကမူးရှူးထိုး မောင်းနေကြတာမို့ စီးဖို့ တွန့်နေပြန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဘတ်စ်ကား စီးဖို့ ဆိုတဲ့ ကိစ္စကို တော်ရုံတန်ရုံ မစဉ်းစားတော့ပဲ တက္ကစီ စီးရင်စီး၊ ဆိုက်ဂျဲရိုးနဲ့ သွားရင်သွား ဒါမှ မဟုတ် တက္ကစီ ငှားရင်ငှား ဆိုတဲ့ လမ်းသုံးလမ်းထဲက တစ်လမ်းမဟုတ် တစ်လမ်းပဲ ရွေးဖြစ်ပါတော့တယ်။

ရန်ကုန်မြို့မှာ အပေါများဆုံး သုံး ခု ရှိတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ အဲဒါကတော့ မော်တော်ကား အရောင်းပြခန်းရယ်၊ တယ်လီဖုန်း အရောင်းဆိုင်ရယ်၊ တက္ကစီရယ်ပါပဲ။ ရန်ကုန်မြို့မှာ တက္ကစီပေါတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တက္ကစီစီးရတာ တကယ်တမ်းတော့ အဆင်မပြေလှပါဘူး။

ကျွန်တော် ကြုံခဲ့ဖူးသမျှမှာတော့ တက္ကစီ မောင်းတဲ့သူ တစ်ဝက်နီးပါး လောက်က ဈေးကို မတန်တဆ တောင်းချင်ကြပါတယ်။ ပုံမှန် နှစ်ထောင်နဲ့ ငှားစီးနေကျ လမ်းခရီးကို လေးထောင် တောင်းတဲ့သူကတောင်း၊ သုံးထောင့်ငါးရာ တောင်းတဲ့ သူကတောင်း ပါးစပ်ထဲ တွေ့ကရာဈေးတွေ တောင်းနေကြတာမို့ စီးရတာ သိပ်အဆင်မပြေပါဘူး။ တစ်ခါက နေ့ခင်းဖက် ကားရှင်းတဲ့ အချိန် မြို့ထဲ ဆိပ်ကမ်းသာလမ်းကနေ အင်းစိန် ကုန်းတံတားနားကို ကားငှားတာ ခုနစ်ထောင်တောင်းတာမို့ ခင်ဗျား တက္ကစီ မမောင်းဘဲ ဓားပြတိုက်စားပါလား လို့ စိတ်ချဉ်ပေါက်ပေါက်နဲ့ ဘုတော မိတဲ့ အထိပါပဲ။ အေးလေ။ ကိုယ့်ရုပ်ကလည်း အချဉ်ရုပ် ပေါက်နေသလား မှ မသိတာ။

တက္ကစီ ငှားစီးတဲ့ အခါ စျေးအနေနဲ့ အဆင်အပြေဆုံး ကား သုံးမျိုး သုံးစား ရှိပါတယ်။ ပထမ တစ်မျိုးက တရုတ်ဖြစ် ချယ်ရီကျူကျူ ဒါမှမဟုတ် မြန်မာမီနီလို့ ခေါ်တဲ့ ကားတွေပါပဲ။ အဲဒီ ကားပေါက်စန ကလေးတွေက ဆီစားသက်သာတော့ တော်ရုံတန်ရုံ စျေးသိပ်မတောင်း ကြပါဘူး။ နောက်တစ်မျိုးကတော့ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့နဲ့ မောင်းတဲ့ကားပါ။ အဲဒီကားတွေကလည်း ဆီဖိုး သက်သာတာမို့ တခြားကားတွေနဲ့ ယှဉ်ရင် စျေးသက်သာပါတယ်။ ကျွန်တော် ပြန်ရောက်ခါစ ဓာတ်ဆီနဲ့ မောင်းတဲ့ တက္ကစီကို စျေးဆစ်တော့ တက္ကစီမောင်းတဲ့ သူက ကျွန်တော့် ကားက ဆီ ကားမို့ပါ အစ်ကိုရယ် လို့ ပြောတာကို နားမလည်လို့ ခင်ဗျားကားက ဆီကား ဆိုတော့ တခြား ကားတွေက ရေထည့်မောင်းကြတာလားလို့ ပြန်မေးဖူးပါတယ်။ နောက်တစ်မျိုးကတော့ စုတ်ပြတ်နေတဲ့ တက္ကစီတွေပါပဲ။ အဲဒီကားတွေက အရည်ကျိုကို ပို့ရခါနီးပြီ ဆိုတော့ ကားပိုင်ရှင်တွေက အရည်ကျို မပို့ခင် ကားကိုမပြင်တော့ပဲ ပိုက်ဆံကို ရသလောက် လှိမ့်ရှာ ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အုံနာကြေးဟာ တစ်ခြား ကားတွေထက် သက်သာတာမို့ ကားအစုတ်တွေ ငှားစီးရင် စျေးသက်သာပါတယ်။ တကယ်ကို ဘုရားစူး မပြင်ဘဲ ထားတာဆိုတော့ ကားစီးနေတဲ့ အချိန် မီးရထား စီးသလို ကြားနေရတဲ့ ဂျုံးဂျုံးဂျက်ဂျက် အသံတွေ၊ တံခါး ဖွင့်မရတဲ့ ဒုက္ခတွေကိုတော့ သည်းညည်း ခံရပါလိမ့်မယ်။ အခုတလောတော့ တက္ကစီတွေ ပေါလာတော့ စျေးသက်သာတဲ့ တက္ကစီမောင်းတဲ့သူနဲ့ စျေးကြီးတဲ့ တက္ကစီမောင်းတဲ့သူတွေ ကြားမှာ ပြဿနာတွေ တက်နေကြပါတယ်။ တစ်စင်းကို တားပြီး ဈေးဆစ်ရင် နောက်တစ်စင်းက နောက်မှာ အသင့်ဝင်ရပ်ပြီး စောင့်နေတာမျိုးပါ။ ရှေ့ကားနဲ့ စျေးမတည့်ရင် အသင့်ရှိတယ် ဆိုတဲ့ သဘောမို့ ရှေ့ကားက ကားဆရာက မတန်တဆ တောင်းမရတော့ဘဲ ဈေးလျှော့ပြီး လိုက်ရပါတယ်။ အဲဒီလို ခရီးသည်လုရင်း ရိုက်ပွဲတွေ အထိတောင် ဖြစ်ကြတယ်လို့ တက္ကစီမောင်းတဲ့သူ တစ်ယောက်က ပြောပြဖူးပါတယ်။

တက္ကစီ ငှားစီးတဲ့ အခါ ကြုံရတဲ့ နောက်ထပ်ဒုက္ခ တစ်မျိုးလည်း ရှိပါသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ လမ်းကျပ်ပြီဆိုရင် ဘယ်ကားမှ မလိုက်တော့ တာပါပဲ။ တစ်ခါက လပြည့်နေ့မို့ ရွှေတိဂုံ ဘုရား သွားချင်လို့ တက္ကစီ ငှားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်သွားမလဲ ရွှေတိဂုံ ဘုရား ဆိုတာနဲ့ အားလုံးက မလိုက်တော့ဘူး ဆိုပြီး ငြင်းကြပါတယ်။ တက္ကစီငှားရင်း ကြာလာတော့ ဗိုက်ကလည်း ဆာ၊ လူကလည်း ညစ်လာတာနဲ့ ဘုရားနားက အောင်သုခမှာ ထမင်းအရင် ဝင်စားမယ် ပြီးမှပဲ သွားတော့မယ်လို့ ကြံလိုက်ပါတယ်။ တက္ကစီငှားတော့ ချက်ချင်း လိုက်ပါတယ်။ ကားပေါ်ရောက်မှ တက္ကစီသမား ပြောပြတာက ဘုရားဆိုရင် ကျွန်တော် မလိုက်ဘူး အစ်ကို၊ မနက်ကတည်းက ကားတွေ ပိတ်နေလို့ ဘယ်သူမှ မလိုက်ချင်ကြဘူးလို့ အကျိုးအကြောင်း ကျွန်တော့်ကို ရှင်းပြပါတယ်။

တက္ကစီ စီးတဲ့ အခါ ဂျိမ်းစဘွန်းလို တက္ကစီ မောင်းတတ်သူနဲ့ ကြုံရတတ်သလို၊ တစ်လမ်းလုံး ဖရုဿဝါစာတွေ ရွတ်နေတတ်တဲ့ ကားမောင်းသူလည်း ကြုံရတတ်ပါတယ်။ တစ်ခါတော့ ညဘက် လှည်းတန်းကနေ အိမ်အပြန် ကားတစ်စင်း ငှားစီးတာ ကားငှားတဲ့ အချိန် အသေအချာ မကြည့်မိဘဲ ကားပေါ်ရောက်လို့ မောင်းတဲ့သူ ကြည့်ပြီးတော့မှ လန့်သွားပါတယ်။ ကားမောင်းလာတာ သရဲတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် သူ့ကို ကြည့်ပြီး ကျောချမ်းသွားတာတော့ အမှန်ပါပဲ။ တက္ကစီ မောင်းနေတဲ့ ကောင်လေးက အသက် ဆယ့်ငါးနှစ် ဆယ့်ခြောက်နှစ် လောက်ပဲ ရှိသေးလို့ပါ။ သူကတော့ အစ်ကို ကျွန်တော် လမ်းတော့ မသိဘူး လမ်းပြဦး ဆိုလို့ သူ့ကို ဒီကနေ တည့်တည့်ပဲ မောင်း။ ဘယ်မှ ကွေ့စရာ မလိုဘူးလို့ ညွှန်ပေးရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ၈ တန်း ၉ တန်း အရွယ်တုန်းကတော့ ဒီလိုပဲ သူငယ်ချင်းတွေ မောင်းတဲ့ ကားနဲ့ ဟိုသွားဒီသွား သွားနေတာပါပဲ။ ကြောက်ရ လန့်ရ ကောင်းမှန်းလည်း မသိပါဘူး။ အခု အချိန်တော့ စိတ်က ပြောင်းသွားပါပြီ။ ကိုယ် ငှားစီးလာတဲ့ ကားကို မောင်းလာတာ အသက်မပြည့်သေးတဲ့ ကောင်လေး တစ်ယောက်ဆိုတော့ နည်းနည်းတော့ လန့်တာ အမှန်ပါပဲ။ အစကတော့ သူ့အဖေကားများ အလစ်ယူမောင်းပြီး ပိုက်ဆံရှာနေသလား တွေးမိပါတယ်။ လမ်းမှာ တော့ကီပွားရင်းနဲ့မှ သူ ညနေတိုင်း ထွက်မောင်းတယ်လို့ သူက ပြောပြပါတယ်။ စီးနေရင်းနဲ့မှ သူ ကားမောင်းကျွမ်းမှန်း သိလို့ နည်းနည်း စိတ်သက်သာရာ ရသွားပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ တက္ကစီ စီးရတာ ဘယ်လိုမှ အဆင်မပြေလို့ ကားအမြန် ရှာရပါတယ်။ ကားမောင်းဖို့ စဉ်းစားရတာကလည်း တဒုက္ခပါပဲ။ စင်ကာပူမှာ ကားမောင်းရတာ သိပ်လွယ်ပါတယ်။ သူ့လမ်းသူမောင်း ကိုယ့်လမ်းကိုယ်မောင်း အရှိန်နဲ့မောင်းလည်း ပြဿနာ မရှိပါဘူး။ လူဖြတ်ပြေးမှာလည်း စိတ်ပူစရာ မလိုပါဘူး။ ရန်ကုန်မှာတော့ ဟိုအရှေ့က ဖြတ်ဝင် ဒီအရှေ့က ဖြတ်ဝင် ဟိုဘေးက ကျော်တက် ဒီဘေးက ကျော်တက် ဒီကြားထဲ လူကဖြတ်ပြေး စက်ဘီး ဆိုက္ကားက ကြားက ဖြတ်ဝင်ဆိုတော့ စတီယာရင် နောက် ထိုင်ဖို့ အတော်ကိုပဲ စဉ်းစား နေရပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း တက္ကစီကို စိတ်အတော် ကုန်နေပြီမို့ ဒီလမ်းကလွဲ ရွေးစရာ မရှိပဲ ဖြစ်နေပါတော့တယ်။

(Image Source: Wikimedia.org)

ရွာအဝင် လမ်းဆီကနေ

ကုဋေ ၈၀ မက ချမ်းသာပေမယ့် ဖွဘုတ်ပေါ်မှာ အမြဲ ချူသံပါအောင် ညည်းတတ်တဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် က နေ့လည်တုန်းက မေးပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ လုပ်ငန်းကလေး စ ထားရင် ကောင်းမလား။ လို့ပါ။ ညဘက်ကျတော့ အင်္ဂလန်မှာ အမြဲတမ်း နေထိုင်သူ ဖြစ်နေတဲ့ သူငယ်ချင်းက ဖုန်းဆက်မေးပြန်ပါတယ်။ ရန်ကုန်မှာ စီးပွားရေး ပြန်လာလုပ်ရင် ကောင်းမလား။ ဆိုပြီးတော့ပါ။

ဟုတ်ကဲ့။ သူတို့နဲ့ ပြောဖြစ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာပြည် လက်ရှိ အခြေအနေ အပေါ် ကျွန်တော့်ရဲ့ အမြင်ကို ပြောပြပါမယ်။ အခု အချိန်က ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်ရမယ့် အချိန်ပါ။ ခေတ်အပြောင်းအလဲ ကို အမှီလိုက်ပြီး ကြီးပွားချင်သလား။ ဒါမှ မဟုတ် နိုင်ငံခြားမှာပဲ အခြေချမလား။ ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံခြားမှာ အရင်းအနှီး တစ်ခုခု ရအောင် စုပြီးမှ မြန်မာပြည်မှာ မရှိမရှား စီးပွားရေး လုပ်ငန်း တစ်ခုနဲ့ ရပ်တည်မလား။ တစ်ခုခုကို ရွေးဖို့ အချိန် ရောက်နေပါပြီ။ ရန်ကုန်မှာ စီးပွားရေး စလုပ်ရင် ကောင်းမလား မေးနေရမယ့် အချိန်မဟုတ်ပါဘူး။ နည်းနည်းတောင် နောက်ကျနေပါပြီ။ ဒါပေမယ့် လိုက်ရင်တော့ မှီနိုင်တဲ့ အနေအထားမှာ ရှိပါသေးတယ်။

ရန်ကုန်မှာ တစ်ချို့က လုပ်စားလို့ မကောင်းဘူး ပြောကြပါတယ်။ အရင်လို လုပ်စားလို့ မကောင်းဘူး ပြောရင် ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ ဘာလို့ လုပ်စားလို့ မကောင်းတာလဲ မေးရင် အလုပ်မလုပ်ဘဲ ပိုက်ဆံ အလကားရနေတဲ့ ခေတ်က ကုန်တော့မယ့် အခြေအနေကို ရောက်နေလို့ပါ။ အလုပ်မလုပ်ဘဲ ဟိုမြေကလေးဝယ် မြတ်ရင် ပြန်ရောင်း၊ ဒီကားကလေးဝယ် မြတ်ရင် ပြန်ရောင်းဆိုတဲ့ ခေတ်ကတော့ ကုန်သလောက် ဖြစ်နေပါပြီ။ ဒါပေမယ့် ကြိုးစားပမ်းစား စီးပွားရေး လုပ်ချင်သူတွေ အတွက်တော့ အခွင့်အလမ်းတွေဆိုတာ မနည်းမနောပါပဲဆိုတာ တကယ် အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေကို မေးကြည့်ရင် သိနိုင်ပါတယ်။

အခုလို အချိန်မှာ စီးပွားရေး လုပ်ရတာ သေချာပေါက် ကံသေကံမ တွက်လို့ မရတဲ့ အလျော်အစားကြီးတဲ့ စွန့်စားမှု တွေတော့ ရှိပါတယ်။ ကက်စီနိုမှာ ဆစ်ဘို ဆိုတဲ့ အံစာတုံး ၃တုံး ကစားရသလို ပါပဲ။ စွန့်စားမှုကြီးရင် အရှုံးကြီးသလို ရလာဒ်က ကြီးပါတယ်။ စွန့်စားမှုနည်းရင် အရှုံးနည်းသလို ရလာဒ်ကလည်း နည်းပါတယ်။ လို့ ပြောရပါလိမ့်မယ်။

နောက်ကျနေပြီလို့ ပြောရတာကတော့ အပြိုင်အဆိုင် အရမ်းများလွန်းလို့ပါ။ ဥပမာ အနေနဲ့ ပြောပြပါ့မယ်။ အခုအချိန် ဝန်ကြီးဌာနတွေက ပစ္စည်းဝယ်ရင် အရင်ကလို လက်သိပ်ထိုးပြီး ဝယ်လို့ မရတော့ပါဘူး။ တင်ဒါ ဖွင့်ပြီး ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ရှိအောင် လုပ်ရပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ တင်ဒါ ၂ ခါလောက် တင်ပြီးတဲ့ အချိန်မှာတော့ အပြိုင်အဆိုင် တကယ်များတယ် ဆိုတာကို သဘောပေါက် သွားပါတယ်။ ပစ္စည်းတစ်ခုကို ရန်ကုန်က ဆိုင်ရောင်းစျေးထက် ၂ သိန်းလောက် လျှော့ပြီး ဝင်ပြိုင်တဲ့ တင်ဒါ တစ်ခုမှာ ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီက တင်တဲ့ဈေးဟာ ဈေးအနည်းဆုံးကနေ စရေရင် တတိယမြောက် နေရာမှာပဲ ရှိပါတယ်။ နောက်တင်ဒါ တစ်ခုမှာတော့ ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီက တင်တဲ့ဈေးဟာ ​ဈေးအကြီးဆုံးကနေ စပြီး ရေရင် ဒုတိယနေရာမှာပဲ ရှိပါတယ်။ အဲဒီတော့ တင်ဒါပြိုင်ဖို့ ဆိုတဲ့ကိစ္စ အတွက်တော့ အဲဒီပစ္စည်းက ကိုယ်ရောင်းဝယ်နေကျ ပစ္စည်းမဟုတ်ရင်၊ ကိုယ့်အတွက် နိုင်ငံခြားမှာ အဆက်အသွယ် ရှိပြီးသား မဟုတ်ရင် နိုင်ဖို့ ရာခိုင်နှုန်း အလွန်နည်းတယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်လိုက် မိပါတယ်။

ဒါဆိုရင် တင်ဒါ မပြိုင်ဘဲ ပစ္စည်းသွင်းပြီး စျေးကွက်ထဲ ဖြန့်ရင်ရော လို့ မေးစရာ ရှိလာပါတယ်။ ဒါလည်း မထူးပါဘူး။ မြန်မာပြည်မှာ အရောင်း အသွက်ဆုံး ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်း တစ်ခုကို သွင်းဖို့ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ လုပ်နေတဲ့ လူရင်း တစ်ယောက်ဆီမှာ တီးခေါက်ကြည့်မိပါတယ်။ သူက မင်းတို့ ၆ လ အကြွေးပေးနိုင်သလား။ အခု လက်ရှိ သွင်းနေတဲ့ ကုမ္ပဏီက ၆ လ အထိ ပိုက်ဆံ ပြန်မထုတ်ဘဲ အကြွေးပေးထား နိုင်တယ်။ မင်းတို့ အဲဒီလိုပေးနိုင်ရင်တော့ ရနိုင်တယ် ပြောလို့ တပ်လန် သွားခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒါနဲ့ မြန်မာပြည်မှာ အခုမှ စပြီး ခေတ်စားလာတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုကို စျေးကွက်ထဲ ဖောက်ဖို့ ကြံပြန် ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်နဲ့ စကားစပ်မိတော့ သူက အဲဒီပစ္စည်းကို ကွန်တိန်နာ အလုံးလိုက် သွင်းပြီး ရောင်းနေတယ် ဆိုတာ သိလိုက်ရ ပြန်ပါတယ်။

ဒါတွေက နည်းပညာ အားဖြင့် သိပ်မမြင့်လို့။ နည်းပညာ အားဖြင့် မြင့်တဲ့ ပစ္စည်းဆိုရင်တော့ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ကြံမိ ပြန်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အရောင်းပြခန်းမှာ ဂျာမနီက နည်းပညာ သုံးထားတဲ့၊ တပ်ဆင်တဲ့ နေရာမှာ နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်ဖို့ လိုတဲ့ ပစ္စည်း တစ်ခုကို ပြပြီး ရောင်းဖို့ ကြံမိပြန်ပါတယ်။ အရောင်းပြခန်းကို ပစ္စည်း ရောက်မလာခင်မှာပဲ သူငယ်ချင်းရဲ့ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်က အရောင်းပြခန်းကို လာလည်ပါတယ်။ သူလည်း အဲဒီနည်းပညာနဲ့ ရန်ကုန်မှာ ပစ္စည်းတွေ ဆင်နေတယ် ဆိုတာ ကြားလို့ ပါးစပ်အဟောင်းသား ဖြစ်သွားရ ပြန်ပါတယ်။

ကျွန်တော် ကြံခဲ့တဲ့ ကိစ္စတွေထဲမှာ မြန်မာပြည် စျေးကွက်မှာ အလိုအပ်ဆုံး စက်ကိရိယာ တစ်ခုကို နောက်ဆုံးပေါ် နည်းပညာနဲ့ သုံးထားတဲ့ စက်တွေ သွင်းဖို့ဆိုတာလည်း ပါပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ဟိုတလောက ပြပွဲတစ်ခုကို သွားကြည့်တော့ ဂျပန် ကုမ္ပဏီတွေ ကိုယ်တိုင် အဲဒီ စက်ကိရိယာကို မြန်မာပြည်မှာ ရုံးဖွင့်ရောင်းနေကြတာ တွေ့ရသလို တရုတ်ကုမ္ပဏီတွေကလည်း အကြွေးနဲ့ ချရောင်းနေတာကို တွေ့ခဲ့ရပြန်ပါတယ်။

နောက်ထပ် ကြုံရတဲ့ ပြသနာ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတွေနဲ့ ဆက်ဆံရတဲ့ ပြသနာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီ သက်တမ်းက တစ်နှစ်တောင် မပြည့်သေးတာမို့ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီ တွေ အတွက်တော့ ကျွန်တော်တို့ အဆင့်ဟာ လူမလေး ခွေးမခန့် အဆင့်မှာပဲ ရှိနေပါတယ်။ သူတို့ ဘက်ကလည်း မြန်မာပြည် စျေးကွက်မှာ လက်တွဲ လုပ်ရမယ့်သူဟာ တကယ်ကို ခိုင်မာတဲ့၊ ဒီစျေးကွက် အကြောင်းကို ကောင်းကောင်းသိတဲ့၊ သူတို့ အတွက် စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းသစ်တွေ အများကြီး ဖွင့်ပေးနိုင်မယ့် ကုမ္ပဏီမျိုးကို မျှော်လင့်တာ မဆန်းပါဘူး။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ တွေ အတွက် ဝင်တိုးရတာ ခက်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဘက်က တတ်နိုင်တာ တစ်ခုပဲ ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ နိုင်ငံခြားမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ လက်တွဲလုပ်ဖူးတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို ခေါ်လာဖို့ပါပဲ။ သူတို့ အတွက်တော့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကုမ္ပဏီ အနေနဲ့ သက်တမ်း မကြာသေးပေမယ့် လူကိုတော့ ကောင်းကောင်းသိတဲ့ အတွက် လက်တွဲလုပ်ဖို့ လိုလိုလားလား ရှိကြပါတယ်။

နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီတွေနဲ့ တွဲလုပ်တဲ့ နေရာမှာလည်း လူမျိုးစုံ တွေ့ရပါတယ်။ တကယ့် ကုမ္ပဏီကြီးတွေ ကတော့ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်ပေးဖို့ အတော် အချိန်ယူပါတယ်။ ချက်ချင်း မပေးပါဘူး။ အစမ်းသဘောမျိုးနဲ့ တစ်နှစ်ပေး။ လျာထားချက် မှီအောင် ရောင်းနိုင်မှ ကိုယ်စားလှယ် ပေးပါတယ်။ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေ ကျပြန်တော့လည်း စဉ်းစားလွန်းပါတယ်။ စျေးနှုန်းပေးဖို့ ပစ္စည်းရောင်းဖို့ ကိစ္စကို သူတို့ဘက်က မပိုင်မချင်း မရောင်းချင်ပါဘူး။ အဲဒီတော့ သူတို့နဲ့ လက်တွဲပြီး မြန်မာပြည် စျေးကွက်ကို ဖောက်ဖို့ ဆိုတာ အတော် ခက်ခဲနေပြန်ပါတယ်။ တရုတ်ကျပြန်တော့ တစ်မျိုးပါ။ ပစ္စည်းကတော့ အသေအလဲ ရောင်းချင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်နဲ့ ဆက်သွယ်တဲ့သူက တကယ်ရောင်းတဲ့သူလား ပွဲစားလား သိဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒီကြားထဲ ဂျင်းက ထည့်ချင်ပါသေးတယ်။ CE လက်မှတ်တောင် အတု လုပ်ပြီး ပေးတာ ကြုံဖူးလို့ သူတို့ဆီက လက်မှတ်ကို ယုံကြည်ဖို့ ခက်နေပါတယ်။

သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်ရဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ ကြုံလိုက်ရတာ ကြားဖူးပါတယ်။ တရုတ်က ပစ္စည်းဝယ်ဖို့ T/T (Telegraphic Transfer)  နဲ့ ပိုက်ဆံ လွှဲတာ တရုတ်က အကုန်ဘုန်းပြီး ပြေးသွားလို့ အတော် ခံလိုက်ရ ပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကိုယ်မသိတဲ့ နာမည် မကြီးတဲ့ နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီက ပစ္စည်းဝယ်မယ် ဆိုရင် T/T သုံးမယ့် အစား L/C (Letter of Credit) သုံးရတာ ပိုပြီး စိတ်ချရပါတယ်။ T/T က ပစ္စည်းမဝယ်ခင် ပိုက်ဆံကြိုပို့ ရပေမယ့် L/C မှာတော့ ဘဏ်တစ်ခုက စာထုတ် ပေးထာတာမို့ စိတ်ချရပါတယ်။ ကိုယ့်ဆီကို ပစ္စည်းရောက်မှ ဘဏ်ကနေ ပိုက်ဆံ ထုတ်ပေးဖို့ အကြောင်းကြားလို့ ရပါတယ်။

နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီနဲ့ လက်တွဲ လုပ်တဲ့ နေရာမှာ အရောင်းအဝယ် သက်သက်ဆိုရင် ရေရှည် အလုပ်မဖြစ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ဘက်က သူ့ပစ္စည်းကိုလည်း ယူရောင်း ပေးရသေး၊ ဈေးကွက်ထဲကို ဖောက်ဖို့လည်း ကိုယ့်ပိုက်ဆံနဲ့ ကိုယ် လုပ်ပေးရသေး ဆိုရင် မကိုက်ပါဘူး။ အဲဒီတော့ ကိုယ်နဲ့ အကျိုးတူ လုပ်ချင်တဲ့ ကုမ္ပဏီမျိုးကို ရှာရတာ ပိုပြီး အဆင်ပြေ ပါတယ်။ ကိုယ့်ကို စျေးကွက်ထဲမှာ ရပ်တည်နိုင်အောင် သူ့ဘက်က စျေးလျှော့ ရောင်းပေး၊ မားကက်တင်း အတွက် လိုအပ်ရင်လည်း သူတို့ဘက်က လူ ဒါမှမဟုတ် ငွေနဲ့ ပံ့ပိုးပေး၊ မြန်မာပြည်က စုံစမ်းလာရင်လည်း ကိုယ့်ကို ကျော်မရောင်းဘဲ ကိုယ့်ဆီ ပြန်လွှဲပေး ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီမျိုးနဲ့မှ ရေရှည်လုပ်လို့ အဆင်ပြေမှာပါ။ အဲဒီလိုမှ မဟုတ်ရင်တော့ အပြိုင်အဆိုင်တွေ ကြားမှာ ကိုယ့်ဘက်က ခံရဖို့ ရှိပါတယ်။

နောက်ပြသနာကတော့ လူ ပြသနာပါပဲ။ ဒီမှာ ဝန်ထမ်း ရှာရတာ အတော်ခက်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ အလုပ်လက်မဲ့တွေ များနေတယ် ပြောပေမယ့် ဘွဲ့ရထဲမှာ တကယ်ကို အလုပ်ခန့်လို့ ရမဲ့သူမျိုး ရှာရတာ ကျွန်တော်တို့လို ကုမ္ပဏီ အသေးတွေ အတွက် အတော်ကို ခက်ပါတယ်။ တကယ်ကို အလုပ်ခန့်လို့ ရနိုင်မဲ့ သူမျိုးကလည်း ကုမ္ပဏီ အသေးမှာ လုပ်ဖို့ စိတ်မဝင်စားပါဘူး။ ကိုယ်ပိုင်စီးပွားရေး လုပ်ငန်း လုပ်ရင်လုပ်မယ် ဒါမှမဟုတ် ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိတဲ့ လခကောင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတွေမှာ လုပ်မယ်လို့ပဲ မှန်းကြပါတယ်။ အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရမို့ အင်တာဗျူးကြည့်ပေမယ့် အခြေခံက အစ တစ်လုံးမှမသိ၊ ဒီအကြောင်းကို မင်းသိသလောက် ပြောစမ်းကွာ ဆိုပြီး ဖွင့်ပေးတာတောင် ဘာမှ မပြောနိုင်တော့ အလုပ်ထဲမှာ ခန့်ဖို့ အတော်ကို စဉ်းစားရပါတယ်။ ကျောင်းက သင်မပေးလိုက်တာ အပြစ်မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် အင်ဂျင်နီယာလို့ ခံယူထားရင် အင်ဂျင်နီယာ အလုပ်လုပ် မယ်ဆိုရင် အင်ဂျင်နီယာနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကိစ္စတွေကို နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ် မဟုတ်တောင် အပေါ်ယံလောက်တော့ သိထားသင့်တယ်လို့ ကျွန်တော့် အနေနဲ့ ယူဆပါတယ်။

စီးပွားရေး လောကမှာ သတင်းအချက်အလက်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စာရွက်စာတမ်းတွေ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေကို ပေးရင် စာရွက် အောက်ကနေ ရေးလေ့ ရှိပါတယ်။ ဤစာများသည် ကျွန်တော် သိသမျှ အကောင်းဆုံး တင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤစာရှိ အချက်အလက်များပေါ်တွင် အခြေခံ၍ လုပ်ခဲ့သော အလုပ်များကြောင့် ဖြစ်လာသော ကိစ္စ အဝဝ အတွက် တာဝန်ယူလိမ့်မည် မဟုတ်ပါ ဆိုတာမျိုးပါ။ အခုလည်း အဲဒီလို ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီစာက ကျွန်တော် မြင်သမျှကို ဝေမျှ ရုံသက်သက်ပါပဲ။ အတိအကျ သိချင်ရင်တော့ ကိုယ်တိုင် လုပ်ကြည့်မှ သိပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော် လုပ်နေတဲ့ လုပ်ငန်းနဲ့ ကွဲပြားတဲ့ လုပ်ငန်းမှာ တခြား အခြေအနေမျိုး ဖြစ်နေတာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။

ကျွန်တော်နဲ့ အရင်းနှီးဆုံးသူ တစ်ယောက်ကတော့ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင် ဖောင်ဖျက်လာတာမို့ သူများကိုပါ ချောက်ချ နေတယ်လို့ ဝေဖန်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဖောင်ဖျက်တယ်လို့ မယူဆပါဘူး။ ကျွန်တော် စင်ကာပူမှာ အမြဲတမ်း နေထိုင်သူ အဖြစ်က စွန့်လွှတ် လာခဲ့တာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ် ပြုတဲ့ ဘွဲ့တစ်ဘွဲ့ ရှိထားတဲ့သူမို့ အချိန်မရွေး တခြားနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံကို ပြန်သွားပြီး စင်ကာပူမှာထက် ပိုကောင်းတဲ့ လစာနဲ့ အလုပ်လုပ်လို့ ရနေ ပါသေးတယ်။ ဒါမှမဟုတ် မြန်မာပြည်က နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီ တစ်ခုကို ရာထူးကြီးကြီးနဲ့ ဝင်လုပ်လို့ ရတဲ့ အခြေအနေရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း အခု အချိန်မှာတော့ မြန်မာပြည်မှာ ကိုယ်ပိုင် စီးပွားရေး လုပ်ရတာ အကောင်းဆုံးလို့ မြင်ထားပါတယ်။

ဦးဇက်တီ မေတ္တာဝေတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ ပြန်ပြီး အလုပ်လုပ်လိုသူများ အဆင်ပြေ အောင်မြင်ကြပါစေ။ နိုင်ငံခြားမှာ ဆက်နေလိုသူများလည်း လခတိုးပြီး ဘောနပ်စ်များများ ရနိုင်ကြပါစေ။ :P

ထူးထွေအံ့ရာ ပြည်မြန်မာ (၁)

နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူ တည်ဆောက်ထားပြီး အသားကျနေတဲ့ စနစ် တစ်ခုထဲမှာ ကျင်လည်လာတဲ့ သူတစ်ယောက် အဖို့ အခုမှ စလုံးရေစ ပြီး တည်ဆောက်နေတဲ့ စနစ်တစ်ခု ထဲမှာ အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်အောင် နေရတာ သိပ်ပြီး လွယ်တဲ့ ကိစ္စတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဖြစ်စရာ၊ ရယ်စရာ မောစရာ၊ ဂွတီးဂွကျ ဖြစ်စရာ အဖြစ်တွေကို တစ်နေ့တစ်မျိုး မရိုးနိုင်အောင်ပဲ ကြုံနေရပါတယ်။

နိုင်ငံခြားမှာ အနေကြာတော့ ငွေဆိုတာ ပိုက်ဆံအိတ်ထဲမှာ၊ အိမ်က ဘီဒိုထဲမှာ များများစားစား သိမ်းထားလေ့ မရှိဘဲ ဘဏ်မှာ အပ်ထားပြီး လိုတဲ့အခါမှ လိုသလောက် ထုတ်သုံးတတ်တဲ့ အကျင့်မျိုး ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် မြန်မာပြည် ပြန်ရောက်ပြီး မကြာခင်မှာပဲ နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်တစ်ခုမှာ စာရင်းရှင် စာရင်းသေ ငွေစာရင်းဖွင့်ဖို့ ရောက်ခဲ့ မိပါတယ်။

ဘဏ်မှာ စာရင်းဖွင့်တဲ့ အခါ သူများတွေကို ပိုက်ဆံ အထုတ်လိုက် ထမ်းမသွားဘဲ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် ရေးပေးလိုက်တဲ့ ချက်လက်မှတ်ကလေး တစ်စောင်ကို ကိုင်ပြီး ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီမှာ ထူးဆန်း အံ့ဩဖွယ်ရာတွေကို စပြီး ကြုံရတော့တာပါပဲ။ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း ရေးပေးလိုက်တဲ့ ချက်လက်မှတ်က အဲဒီဘဏ်က ချက်လက်မှတ်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်းရဲ့ အကောင့်က အဲဒီဘဏ်ရဲ့ ရွှေဂုံတိုင် ဘဏ်ခွဲမှာ ဖြစ်နေပြီးတော့ ကျွန်တော် အကောင့်ဖွင့်တဲ့ ဘဏ်ခွဲက ကမာရွတ်ဘဏ်ခွဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဘဏ်ခွဲချင်း မတူလို့ ချက်လက်မှတ်ကို ငွေထုတ်တာ အွန်လိုင်းခ ပေးရမယ်လို့ ဘဏ်ဝန်ထမ်း ကောင်မလေးက ပြောလာပါတယ်။ အဲဒီ ကောင်မလေး ပြောတာ ကြားကြားချင်း စိတ်ထဲမှာ တွေးမိတာတော့ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာပြည်ကြီးမှာ အင်တာနက်သုံးခ ဈေးကြီးလွန်းလို့ ဟိုဘဏ်ကနေ ဒီဘဏ်ကို ငွေစာရင်းလွှဲတာတောင် အင်တာနက် သုံးခ ပေးရသေးသလား ဆိုပြီးတော့ပါ။ အင်တာနက် သုံးခ ဆိုတော့လည်း အင်တာနက် ဆိုင်မှာ သုံးသလောက် တစ်နာရီ ၅၀၀ လောက် ပေးရလေမလား စိတ်ထဲက တွေးမိပြန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီကောင်မလေးက ၀.၀၄ ရာခိုင်နှုန်း ဖြတ်မယ် ဆိုမှ အွန်လိုင်းခ ဆိုတာ ဝန်ဆောင်ခ တစ်မျိုးပါလား ဆိုတာ သဘောပေါက်သွားပါတော့တယ်။ ဘဏ်ချင်း အတူတူ ဘဏ်ခွဲမတူလို့ ပိုက်ဆံဖြတ်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော့် အတွက်တော့ ထူးဆန်းပါပေ့ ကတွတ်ပီ အော်ရမလို ဖြစ်နေပါတယ်။

ဟိုဘက်ဘဏ်ကနေ ပိုက်ဆံ ထုတ်ပြီး ဒီဘက်ဘဏ်မှာ လာပြန်ထည့်ရင် ကုန်ကျမယ့် တက္ကစီဖိုးက သူပြောတဲ့ အွန်လိုင်းခထက် များနေတာမို့ အောင့်သက်သက်နဲ့ပဲ ပေးခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီမှာ ထူးဆန်းတာ တစ်ခု ထပ်တွေ့ရ ပြန်ပါတယ်။ ကျွန်တော် နိုင်ငံခြားမှာ ပထမဆုံး အကြိမ် အကောင့်စဖွင့်တော့ အခုလိုမျိုးပဲ မိတ်ဆွေ တစ်ယောက် ရေးပေးလိုက်တဲ့ ချက်လက်မှတ်ကို ယူပြီး ဖွင့်ခဲ့တာပါ။ အဲဒီလို အကောင့်ဖွင့်တဲ့ အခါ ချက်လက်မှတ်ထဲက ပိုက်ဆံကို စာရင်းထဲ ထည့်တာ၊​ အကောင့်ဖွင့်တာ၊ ငွေစုစာအုပ် ထုတ်တာ အားလုံး ကောင်တာ တစ်ခုမှာပဲ ကိစ္စ ပြတ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ ကြုံရတာကတော့ အတော်ကို ပေရှည်ပါတယ်။ လျှောက်လွှာရေးတာ ကောင်တာ တစ်ခု၊ စာရင်းရှင် အတွက် ငွေသွင်းတာ ကောင်တာတစ်ခု၊ ချက်လက်မှတ်ကို ငွေစုစာအုပ်ထဲ ထည့်တာက ကောင်တာ တစ်ခု၊ ချက်စာအုပ်ကို ထုတ်တာ ကောင်တာ တစ်ခု စုစုပေါင်း ကောင်တာ လေးခု တိတိ သွားရပါတယ်။ ဘဏ်စနစ်က အခုမှ အစပျိုးခါစမို့ ဒီလောက် ပေရှည်တာ ဖြစ်ပါ့လိမ့်မယ်။ နောက်ဆို တိုးတက်လာမှာပါလို့ပဲ စိတ်ထဲက ဖြေတွေးမိပါတယ်။

ဘဏ်စာအုပ် လျှောက်ရင်း ကျွန်တော့် ရှေ့မှာ တခြားသူတွေ အေတီအမ်ကတ်ဒ် လာလျှောက်ကြတာ တွေ့မိပါတယ်။ အဲဒါနဲ့ စောင့်ရတဲ့ အတူ မထူးဘူး။ ကျွန်တော်လည်း အေတီအမ် ကတ်ဒ် တစ်ကတ်ဒ်လောက်တော့ လျှောက်ဦးမှလို့ အကြံပေါ်မိပါတယ်။ ဒါနဲ့ အေတီအမ်ကတ်ဒ် လျှောက်ဖို့ ကောင်တာမှာ မေးကြည့်မိပါတယ်။ အစ်ကို မှတ်ပုံတင် မိတ္တူပါလား မေးလို့ ခေါင်းခါပြပါတယ်။ အဲဒါဆို မှတ်ပုံတင် မိတ္တူကူးပြီးမှ လာခဲ့ပါလို့ ကောင်တာက ဝန်ထမ်းကောင်မလေးက ပြန်ပြောပါတယ်။ ဒီလောက် ကြီးကျယ်တဲ့ ဘဏ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး မိတ္တူကူးစက်ကလေး တစ်လုံး ထားပေးဖို့၊ မိတ္တူကူးမယ့် ဝန်ထမ်း တစ်ယောက်လောက် ခန့်ပေးဖို့တောင် မတတ်နိုင်လောက်အောင် ချစ်တီးကျရသလား လို့ စိတ်ထဲကတော့ နည်းနည်း ကျွဲမြီးတို သွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း သူ့အရပ်နဲ့ သူ့ဇာတ်ပဲလေ လို့ စိတ်ထဲက တွေးပြီး မိတ္တူကူးဖို့ ဘဏ်အပြင်ကို ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီဘဏ်နဲ့ နီးနီးနားနားမှာ မိတ္တူကူးဆိုင် မရှိလို့ မိတ္တူကူးတဲ့ နေရာကို ၁၅ မိနစ်လောက် လျှောက်လိုက်ရပါတယ်။ ပထမဆုံး မိတ္တူဆိုင်တွေ့တော့ ဝမ်းသာ အားရနဲ့ ဝင်သွားမိပါတယ်။ မိတ္တူဆိုင်ထဲက ကောင်မလေးက အစ်ကို မီးပြတ်နေတယ် ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ ဆီးကြိုနှုတ်ဆက်လို့ အောင့်သက်သက်နဲ့ ပြန်ထွက်လာခဲ့ရပါတယ်။ နောက်တစ်ဆိုင်တွေ့တော့လည်း အလားတူပါပဲ။ မီးပြတ်နေတယ် အစ်ကို ထားခဲ့ပြီး နောက်မှလာယူရင် ရမယ်။ ဆိုတဲ့ စကားကြားရလို့ အောင့်သီးအောင့်သက် ဖြစ်နေတဲ့ ကြားက ရယ်ချင် သွားမိ ပြန်ပါတယ်။ မှတ်ပုံတင်သာ ထားခဲ့မယ် ဆိုရင် ပျောက်မှာစိုးလို့ အသည်းအသန် ငြင်းကြလိမ့်ဦးမယ်ဆိုတာ ကြိုသိနေလို့ပါ။ ဒါနဲ့ပဲ စိတ်ကို လျှော့ပြီး လမ်းဘေးက လက်ဖက်ရည်ဆိုင် တစ်ဆိုင်ထဲဝင် ဝါးတီးဆွဲရင်း မီးပြန်လာမယ့် အချိန်ကို မျှော်နေမိပါတယ်။

နေ့လည်နေ့ခင်းမို့ ဟေး ဆိုတဲ့ အသံကိုတော့ မကြားရပါဘူး။ ဒါပေမယ့် စားလို့သောက်လို့ ပြီးတော့ မရရင်လဲ နောက်နေ့မှ ပြန်လာလျှောက်တော့မယ်လို့ စိတ်ပိုင်း ဖြတ်ပြီး လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထဲက ပြန်ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ မိတ္တူဆိုင် ရောက်သွားတော့ သမ္မာဒေဝ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်များက ကြည့်မနေနိုင်လို့ တစ်ချိန်က အီးပီစီ အခုတော့ ဝိုင်အီးအက်စ်ဘီကို ကလိထိုးပြီး မီးလာခိုင်းလိုက်ပုံပါပဲ။ မီးပြန်လာနေပြီမို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ မိတ္တူ ကူးခဲ့ရပါတယ်။ မှတ်ပုံတင် မိတ္တူကလေး ကိုင်ပြီး ဘဏ်ကို ပြန်ရောက်တော့ ဝန်ထမ်း ကောင်မလေးက ပုံစံတစ်စောင်ကို ဖြည့်ခိုင်းပါတယ်။ ပုံစံထဲမှာ ကိုယ်ရေး အချက်အလက်တွေ ဖြည့်ပြီး ကောင်မလေးကို ပြန်ပေးတော့ ကောင်မလေးက အေတီအမ် လျှောက်လွှာမှာ ကျွန်တော့်ရဲ့ ငွေစာရင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို မဖြည့်ဘဲ ဒီအတိုင်းထားတာကို သတိထားလိုက်မိပါတယ်။ နိုင်ငံခြားက ကွန်ပျူတာ စနစ်တွေလို ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ရိုက်ထည့်လိုက်ရုံနဲ့ ကိုယ့်မှာ ရှိတဲ့ ငွေစာရင်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီးသား ဖြစ်သွားမလား ဒီလိုဆိုရင်တော့ မဆိုးသေးဘူးပဲလို့ စိတ်ထဲက တွေးလိုက်မိပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း စိတ်ထဲက မနေနိုင်လို့ "ညီမ အစ်ကို့ အကောင့်နံပါတ်တွေ မဖြည့်တော့ဘူးလား။ သူ့ဘာသာသူ အလိုအလျောက် ချိတ်ပေးမှာလား။" လို့ ထုတ်မေးမိပါတယ်။ဒါပေမယ့် ကောင်မလေးရဲ့ ပြန်ဖြေတဲ့ စကားကြောင့် ဂုရုကွေးလို ဟိုက်ရှာလပတ်ရည် အော်ရမလို ဖြစ်သွားပါတယ်။ ကောင်မလေး ဖြေလိုက်တာကတော့ "အစ်ကို အေတီအမ်က အကောင့်သပ်သပ်လေ။ ငွေစုစာအုပ်က သပ်သပ်။ ချက် အကောင့်က သပ်သပ်။ ငွေစုစာအုပ်နဲ့ ချက်အကောင့် ချိတ်လို့ ရပေမယ့် အဲဒီအကောင့်တွေက အေတီအမ်နဲ့ ချိတ်လို့ မရဘူး။" ဆိုပြီးတော့ပါ။ ကိုယ့်ဘဏ်စာရင်းနဲ့ အေတီအမ်ကတ်ဒ် ချိတ်မရရင် နင့်မေကလွှားမို့ အေတီအမ်ကတ်ဒ် လျှောက်ရမှာလားလို့ ဘဏ်မန်နေဂျာဆီ ဝင်ပြီးပြောချင်စိတ် ပေါက်သွားပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ ဘဏ်မှာ အောင်မြင်စွာနဲ့ ငွေစာရင်းဖွင့်ပြီး ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ စာရင်းဖွင့်ပြီး သုံးပတ်လောက် အကြာမှာတော့ ပိုက်ဆံ ထုတ်ချင်တာနဲ့ ရုံးနားနီးတဲ့ အဲဒီဘဏ်ရဲ့ ဘဏ်ခွဲတစ်ခုကို ချီတက်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အခါမှာလည်း ကိုယ့်အကောင့်ထဲက ဖြစ်ပေမယ့် ဘဏ်ခွဲချင်း မတူလို့ ဆိုပြီး အွန်လိုင်းခ ဆိုတာကြီးကို ထပ်ပြီး ပေးရပြန်ပါတယ်။ ကျွန်တော့် အတွက်လည်း ပိုက်ဆံက အရေးတကြီး လိုနေတာမို့ စိတ်မသက်သာစွာနဲ့ပဲ အဲဒီ အွန်လိုင်းခ ဆိုတာကြီးကို ထပ်ပြီး ပေးခဲ့ရပြန်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံ ထုတ်ပြီး နောက်တစ်နေ့မှာတော့ ကိစ္စတစ်ခု ထပ်ပေါ်လာတာနဲ့ ပိုက်ဆံ ထပ်ထုတ်ဖို့ အဲဒီ ဘဏ်ခွဲဆီကို ချီတက်လာခဲ့ရ ပြန်ပါတယ်။ ပိုက်ဆံ ထုတ်ဖို့ ဖောင်တွေ အကုန်ဖြည့်ပြီးမှာ ကောင်တာက ကောင်မလေးက "အစ်ကို မနေ့ကတင် ပိုက်ဆံ ထုတ်ထားတယ်နော်။" လို့ ပြောလာပြန်ပါတယ်။ "ဘာဖြစ်လို့လဲ" လို့ ပြန်မေးတော့ "ငွေစုစာအုပ်ထဲက ပိုက်ဆံကို တစ်ပတ်မှာ တစ်ခါပဲ ထုတ်ခွင့်ရှိတယ်။ အခု အစ်ကို ထုတ်ချင်ရင်တော့ လုပ်ပေးလိုက်ပါ့မယ်။ ဖောင်ရဲ့ ထိပ်မှာတော့ အရေးကြီး ကိစ္စ ဆိုတာကလေး ရေးပြီး လက်မှတ်ထိုးပေးပါ"လို့ ထူးဆန်း အံ့ဩဖွယ်ရာ ပြန်ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ဇဝေဇဝါနဲ့ ဘယ်နာ့ကြီးတုန်းဟလို့ တွေးရင်း သူပြောတဲ့ နေရာ လက်မှတ်ထိုးပေးလိုက်ရပြန်ပါတော့တယ်။

ကြုံခဲ့ရတဲ့ အဖြစ်အပျက်များကို ထူးထွေအံ့ရာ ပြည်မြန်မာ အပိုင်း(၁) အနေနဲ့ မှတ်တမ်းတင်အပ်ပါတယ်။ :D

ရန်ကုန်မှတ်စုတိုများ (၁)

မျက်စိမှားသလား

တစ်နေ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ချိန်းထားလို့ အင်းစိန်ကနေ ကျောက်ကုန်းကို ညနေဘက် တက္ကစီ ငှားစီးပြီး ထွက်လာခဲ့တယ်။ ကျွန်တော် ငှားစီးလာတဲ့ ကားက တရုတ်ပြည်ထုတ် ချယ်ရီကျူကျူ ကားကလေးပါ။ ဒရိုင်ဘာက မင်းဓမ္မလမ်းထဲက ဖြတ်မောင်းလာတဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်တော့်ကို ပြောပါတယ်။ ဟိုတစ်နေ့ကဗျာ။ ဒီနားမှာ ညဘက် ကားမောင်းလာတုန်း လမ်းပေါ်က လူတစ်ယောက် ရုတ်တရက် ပြေးထွက်လာတယ်။ ကျွန်တော်လည်း တိုက်မိမှာစိုးလို့ ကြောက်အားလန့်အားနဲ့ ဘရိတ်ဆောင့်အုပ်လိုက်တာ။ အနားရောက်တော့ ဘာမှ မရှိဘူးဗျာ။ ညဘက်မို့ မျက်စိမှားတယ် ထင်တာပဲ။ မျက်စိမှားလို့ တော်သေးတာပေါ့ဗျာ။ ကျွန်တော့်မှာတော့ လူကို တိုက်မိပြီ ထင်ပြီး ရင်ထိတ်သွားတာပဲ လို့ သူက ပြောတာပါ။ ကျွန်တော်က သူ့ကို ပြန်မေးတယ်။ ဘယ်နားမှာ ဖြစ်တာလဲပေါ့။ သူက တော်ဝင်လမ်း (ဝိတိုရိယ ဆေးရုံရှိတဲ့လမ်း) နဲ့ မင်းဓမ္မလမ်း ဆုံတဲ့ နေရာနားလောက်လို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော် သူ့မျက်နှာကို စေ့စေ့ကြည့်မိတယ်။ သူ့ပုံစံကတော့ အတည်ပြောနေတာပါပဲ။ ခင်ဗျား အဲဒီနေရာက အရင် သင်္ချိုင်းကုန်းနေရာ ဆိုတာ မသိဘူးလားလို့ မေးတော့ မသိဘူးလို့ သူကပြောပါတယ်။ သူ့ကို အသေအချာ အကဲခတ်ကြည့်တော့ တကယ် မသိတဲ့ပုံပါပဲ။ သရဲနဲ့ တွေ့တာလား။ မျက်စိမှားတာလား။ အတည်ပေါက်နဲ့ ကျွန်တော့်ကို ကြပ်နေတာလား စဉ်းစားရင်း အဖြေကို ရှာမတွေ့ခဲ့ပါဘူး။

တိုက်လိုက်ကြတဲ့ကား

ရန်ကုန်ကို ပြန်ရောက်ပြီး သိပ်မကြာပါဘူး။ ကားတိုက်တဲ့ ဇာတ်လမ်း တစ်ခု စပြီး ကြားရတယ်။ အင်းစိန် ကုန်းတံတား အဆင်းမှာ နွားနို့ပို့တဲ့သူ ဆယ်ဘီးကားနဲ့ ချိတ်ပါသွားပြီး ပြုတ်အကျမှာ အဲဒီ ဆယ်ဘီးကားနဲ့ပဲ ပြန်ကြိတ်မိတဲ့ အဖြစ်ပါ။ လူကတော့ တစ်စစီ ဖြစ်သွားတာပဲ။ လက်တွေ၊ တခြား ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတွေ တစ်စစီ ပြန်ကောက်ရတယ်။ နောက်ထပ် သိပ်မကြာပါဘူး။ အဲဒီ နေရာနဲ့ မလှမ်းမကမ်းမှာပဲ နောက်တစ်ခေါက် ထပ်ကြိတ်ပြန်တယ်။ ဒီတစ်ခါတော့ ကုန်းတံတားနဲ့ မလှမ်းမကမ်း အရင်က ၅၀ကားတွေ ကွေ့လို့ ၅၀ကွေ့လို့ ခေါ်တဲ့ နေရာမှာ ရွှေပြည်သာ သွားတဲ့ ၅၇ ကားပေါ်က လူ ပြုတ်အကျမှာ နောက်က ကွန်တိန်နာကားက ကြိတ်မိတာပါ။ တစ်ချို့ကတော့ စပယ်ယာနဲ့ ရန်ဖြစ်လို့ စပယ်ယာက လက်သီးနဲ့ ထိုးလိုက်တဲ့အခါ ကားပေါ်က ပြုတ်ကျသွားတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ နောက်နေ့တော့ ဘုန်းကြီးတွေ အဲဒီနေရာနားတစ်ဝိုက် ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်းတွေ တစ်စစီ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နေရာတွေ အပါအဝင် လှည့်ပတ်ပြီး ပရိတ်ရွတ်ကြတယ် ကြားတယ်။

အဲဒီညက အိမ်ကို လမ်းလျှောက်ပြန်လာတုန်း အဲဒီပတ်ဝန်းကျင် အရောက် ကားတစ်စင်း ကျွန်တော့် အနောက်မှာ ဒပ်စတော့ အုပ်လိုက်တဲ့ အသံကြားတယ်။ လှည့်ကြည့်တော့ ဘာမှမတွေ့တာနဲ့ ဆက်လျှောက်လာခဲ့တယ်။ ကွမ်းယာဆိုင် ခဏဝင်နေတုန်း နောက်က မိန်းမကြီး တစ်ယောက် ရင်ဘတ်ကို ဖိပြီး ရောက်လာတယ်။ လူကို ကားက ဝင်တိုက်သွားတာ။ ကားကတော့ မောင်းပြေးသွားပြီတဲ့။ သူကမြင်လိုက်ရတဲ့သူဆိုတော့ သွေးပျက်နေပုံပဲ။ ခဏနေတော့ ကားတိုက်ခံရတဲ့သူကို ဆိုက်ကားပေါ်တင်ပြီး ဆေးရုံဖက်ကို ခေါ်သွားတာ မြင်လိုက်ရတယ်။ နောက်နေ့မနက်ကျတော့ သတင်းထွက်လာရော။ အဲဒီသူကို နောက်ကနေ တစ်ယောက်ယောက်က ဆောင့်တွန်းလိုက်လို့ ကားနဲ့ တိုက်မိသလိုမျိုး။ သရဲလက်ချက်လိုလို ဘာလိုလို။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလူ မသေပါဘူး။ နောက်တော့ ဆေးရုံက ပြန်ဆင်းလာပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကျတော့ ဇာတ်လမ်းအမှန်ကို သိရတယ်။ လိုက်ထရပ်ကို မမောင်းတတ်မောင်းတတ် လူက တက်မောင်းရင်း လမ်းလယ်ခေါင်က လူကို အရှောင်မှာ လမ်းဘေးက လမ်းကူးမလို့ စောင့်နေတဲ့ လူကို ဝင်တိုက်မိတာ။ အရင်နေ့က ပြောနေကြသလို သရဲက ဆောင့်တွန်းလိုက်တာတွေ ဘာတွေ မကြားမိတော့ပြန်ဘူး။ ဒါပေမယ့် မကြာခင်မှာပဲ ၅၀ကွေ့မှာ ကားနှစ်စင်း တိုက်မိပြီး နောက်တစ်ယောက် ထပ်သေသွားပြန်တယ်။ ဆဲဗင်းဒေး နယူးထဲမှာ သတင်းရေးထားတာ ဖတ်ရတော့ ၅၀ကွေ့မှာ တိုက်တဲ့ ဇာတ်လမ်းက နောက်တစ်မျိုး။ သရဲလက်ချက်ဟုတ်ဟုတ် မဟုတ်ဟုတ် ရန်ကုန်က လမ်းကျဉ်းကျဉ်း တွေမှာ ကားတွေကို မဟားဒရားမောင်းနေတဲ့ ပုံမျိုးနဲ့တော့ ယာဉ်တိုက်မှု ခဏခဏ ဖြစ်တာ အဆန်းမဟုတ်ဘူးလို့ တွေးမိတယ်။

အသက်ကို ဖက်နဲ့ထုပ်

ရန်ကုန်မြို့က အဆောက်အဦးတစ်ခု ပေါ်ကို အလုပ်ကိစ္စတစ်ခုနဲ့ ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အဆောက်အဦးက ဆယ့်နှစ်ထပ်လောက် မြင့်ပါတယ်။ တာဝန်ရှိတဲ့ အင်ဂျင်နီယာက အပေါ်တက်ကြည့်ဖို့ ကျွန်တော့်ကို ခေါ်တာနဲ့ လိုက်သွားပါတယ်။ သူနဲ့ ကျွန်တော် အဲဒီအဆောက်အဦးပေါ်ကို ဓာတ်လှေကားနဲ့ တက်လာခဲ့ကြပါတယ်။ ဓာတ်လှေကားကတော့ ဘုရားစူး ဓာတ်လှေကားပါ။ တက်တဲ့အချိန် တဂျုန်းဂျုန်းနဲ့ မြည်ပြီး လှုပ်ယမ်းနေပါတယ်။ ကျွန်တော့်မှာ ဓာတ်လှေကား စီးမိတာ မှားပြီလားလို့ တွေးရင်း ကြောက်ကြောက်နဲ့ အပေါ်ရောက်တဲ့ အထိ တက်ခဲ့ရပါတယ်။ အပေါ်ရောက်တော့ အင်ဂျင်နီယာက ကျွန်တော့်ကို ပြောပါတယ်။ ဓာတ်လှေကားကဗျာ။ ဘရိတ်မမိလို့ အတော်ပြင်ထားရတယ်။ ဒီကြားထဲ ပြင်တဲ့ကောင်တွေက ဘာတလွဲတွေ လုပ်သလဲ မသိဘူး။ အောက်ဆင်းခိုင်းတာ။ ဓာတ်လှေကားက အောက်မဆင်းဘဲ ဟိုးအပေါ် တက်ကပ်နေလို့ အတော်ပြင်ယူရတယ် လို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော့်မှာတော့ အဲဒီအပေါ်က အောက်ကို ပြန်ဆင်းတဲ့ အချိန် ဓာတ်လှေကား မခေါ်တော့ဘဲ လှေကားကနေပဲ ခြေအညောင်းခံ ဆင်းခဲ့ပါတော့တယ်။ ဓာတ်လှေကား စီးရင် ငါ အောက်ဆင်းခိုင်းတာ အောက်မဆင်းဘဲ အပေါ်တက်ကပ်နေလို့ လေထဲမှာ တွဲလောင်းကြီး ဖြစ်နေမလား။ ဘရိတ်မမိလို့ဘဲ ဂျုန်းကနဲ အောက်ကို အရှိန်နဲ့ ထိုးကျလေမလား စဉ်းစားပြီး တွေးကြောက်နေရမယ့် အဖြစ်ကို မခံစားနိုင်လို့ပါ။ ရန်ကုန်မှာ တစ်ခါတလေ ဘာမှ မဟုတ်တဲ့ ကိစ္စမှာ အသက်ကို ဖက်နဲ့ထုပ်ပြီး အလုပ်လုပ်ရတယ်လို့ စဉ်းစားရင်း ပြုံးမိပါသေးတယ်။

အိမ်ပြန်ချင်တဲ့ အတွေး

ဒီနှစ်ထဲမှာ ကျွန်တော်တို့လို နိုင်ငံခြားမှာ အနေကြာတဲ့သူ တစ်ချို့ဆီကနေ မကြားရတာ ကြာပြီ ဖြစ်တဲ့ စကားတစ်ခွန်းကို ကြားနေရပါတယ်။ "အိမ်ပြန်ကြမယ်" ဆိုတဲ့ စကားပါ။ အဲဒီစကားကို ကြားမိတိုင်း ကျွန်တော့် စိတ်ထဲမှာတွေး နေတဲ့ အတွေးနဲ့ ထပ်တူ ဖြစ်နေတာမို့ ဒီအတွေးမျိုး ရှိတာ ငါတစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါလား ဆိုပြီး ဝမ်းသာမိ ပါတယ်။

အရင်တုန်းက ကြည့်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ ရုပ်ရှင်တွေထဲမှာတော့ မင်းသားက ဖြစ်ဖြစ် မင်းသမီးက ဖြစ်ဖြစ် နိုင်ငံခြားကို ထွက်သွားခဲ့ပြီ ဆိုရင် အပြီးတိုင် ခွဲခွာခြင်းလို့ အားလုံးက နားလည် ကြပါတယ်။ အခုတော့ နိုင်ငံခြား ထွက် အလုပ်လုပ်တယ် ဆိုတာ မြန်မာပြည်က လူတွေ အတွက် အထူးအဆန်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။  ချင်းပြည်နယ်မှာ တရွာလုံးနီးပါး ယောက်ျား ရှိသမျှ နိုင်ငံခြားထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်ကြတယ်။ မွန်ပြည်နယ် ဘက်မှာလည်း အလားတူပါပဲ။ ဦးနှောက်တွေ ကာယအားတွေ နိုင်ငံခြားကို ယိုစီး ထွက်သွားတော့ ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်က လောင်စာ နည်းနေတဲ့ စက်လို  မောင်းနှင်အား မကောင်းဘဲ ဖွတ်ချက် ဖွတ်ချက် မောင်းနှင် နေရတဲ့ စက်တစ်ခုလို ချိနဲ့ပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့ ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းက သူ့မိန့်ခွန်း ထဲမှာ ဒီပုံစံ အတိုင်း ဆက်သွားနေရင် ခင်ဗျားတို့ကို ယိုးဒယားက ကျော်တက် သွားလိမ့်မယ်လို့ ပြောခဲ့ဖူး ပေမယ့်လည်း အခုတော့ ကျွန်တော်တို့ ယိုးဒယား နောက်မှာတောင် အတော်လေး ပြတ်ကျန် နေခဲ့ ပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့ လုပ်နိုင်တာက ဆရာ အော်ပီကျယ် ကာတွန်းတစ်ခု ထဲကလို ကိုယ့်ထမင်း ကိုယ်စားပြီး နောက်ကျန်ခဲ့တာ ဘာဖြစ်လဲလို့ ဟန်ကိုယ့်ဖို့ ပြောရုံပဲ ရှိပါတော့တယ်။

ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံက လူတွေ တခြားနိုင်ငံမှာ အလုပ်သမား အဖြစ်နဲ့ သွားအလုပ်လုပ်တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို ဖြေစရာ မလိုပါဘူး။ ကိုယ့်နိုင်ငံမှာ ကိုယ်နေရင် မိသားစုကို ဝမ်းဝအောင် ရှာဖွေ မကျွေးနိုင်လို့၊ ခါးလှအောင် မဆင်နိုင်လို့ မိသားစု အတွက် ဝမ်းဝအောင် ခါးလှအောင် နိုင်ငံခြား ထွက်ရတာ ပါပဲ။ ဘယ်သူကတော့ ကိုယ့်မိသားစုနဲ့ ခွဲပြီး ညနေစာ ထမင်းဝိုင်းမှာ ဖြစ်သလို ထမင်းစားချင် ပါ့မလဲ။ ဘယ်သူကတော့ ကိုယ်နဲ့ မရင်းနှီးတဲ့ သူစိမ်းတွေ ကြားမှာ ကျင်လည် ချင်ပါ့မလဲ။ ဘယ်သူကတော့ ကိုယ့်သားသမီးတွေကို ကိုယ်နဲ့ သိပ်ကီးမကိုက်တဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းစေချင် ပါ့မလဲ။ တချို့တဝက် လောက်ကတော့ နိုင်ငံခြားကို သွားချင်လွန်းလို့ သွားတာ ဖြစ်ချင် ဖြစ်မှာပါ။ ဒါပေမယ့် အများစုကတော့ ရွေးစရာလမ်း နည်းနေလို့ ရှိတဲ့လမ်းကိုပဲ ရွေးထား ကြရတာ ပါပဲ။

ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံခြားမှာ အလုပ်လုပ်တော့ တခြားနိုင်ငံက စီးပွားရေး အဆောက်အအုံ တွေကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကာယအား ဉာဏအားတွေနဲ့ အထက်ရောက်အောင် တွန်းပို့ ပေးနေသလို ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့က ကိုယ့်ဝမ်းဝအောင် ရှာရင်း တခြားနိုင်ငံက စီးပွားရေးကို အထောက်အကူပြု နေကြတဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံကတော့ နစ်သည်ထက် နစ်ရင်း နောက်ကျန်နေရစ် ခဲ့ပါပြီ။

မြန်မာပြည်ကနေ ပြည်ပကို ထွက်လာခဲ့တဲ့ သူတွေထဲမှာ နိုင်ငံခြားမှာ အပြီးအပိုင် နေမယ် ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ထွက်လာခဲ့တဲ့သူက လူနည်းစုပဲ ရှိပါတယ်။ အားလုံးက ရည်မှန်းချက် တစ်ခုကြောင့်၊ အခြေအနေတစ်ခုကြောင့် ပြည်ပကို ရောက်လာကြပေမယ့် အချိန်တန်ရင်တော့ အိမ်ပြန်ဖို့ စိတ်ထဲမှာ တေးထားကြတာပါ။ အခု အိမ်ပြန်ဖို့ အချိန်တန်ပြီလား မေးရင်တော့ အရင်ကထက် စာရင် ပြန်ဖို့အတွက် အခြေအနေ အများကြီး ပေးလာပြီလို့ ပြောရမှာပါပဲ။

ကျွန်တော် ဒီတစ်ခေါက် မြန်မာပြည် ပြန်သွားတော့ အားလုံးက တက်ကြွနေကြပါတယ်။ အခုဆိုရင် နော်ဝေက မြန်မာနိုင်ငံကို စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ထားတာတွေ ဖွင့်လိုက်ပါပြီ။ ဥရောပ သမဂ္ဂနဲ့ အမေရိကန်ကလည်း စီးပွားရေး ပိတ်ထားတာတွေကို ဖွင့်မယ့် အရိပ်အယောင်တွေ မြင်နေရပါပြီ။ နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီတွေ အနေနဲ့ စီးပွားရေးဖွင့်ရင် မြန်မာပြည်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ဆွေးနွေး နေကြတဲ့ စကားသံ တွေလည်း ကြားနေရပါပြီ။ ကျွန်တော် တွေ့ခဲ့တဲ့သူ အားလုံးက စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ထားတာတွေ ပွင့်လာရင် ပေါ်လာမယ့် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း၊ စီးပွားရေး အခွင့်အလမ်းတွေ အတွက် မျှော်လင့်ချက် ရောင်ခြည်တွေ သန်းနေကြပါပြီ။

ဆရာ မြသန်းတင့် ဘာသာပြန်တဲ့ လေရူးသုန်သုန် ဝတ္ထုထဲက မှောင်ခိုကုန်သည် ရက်ဘတ္တလာ ပြောတဲ့ စကားတစ်ခွန်းက ကျွန်တော့် ခေါင်းထဲ စွဲနေပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ခု ပျက်စီးတဲ့ အချိန်နဲ့ နိုင်ငံတစ်ခု ပြန်လည် ထူထောင်တဲ့ အချိန်ဟာ စီးပွားရှာလို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ပဲ ဆိုတဲ့ စကားပါ။ ၈၈ အရေးအခင်း ပြီးတော့ မြန်မာပြည်မှာ နေ့ချင်းညချင်း စီးပွားဖြစ်သွားတဲ့သူတွေ အများကြီးပါပဲ။ ဒီအခွင့်အလမ်းက အခု နောက်တစ်ပတ် ပြန်လည်လာ ပါပြီ။ အခွင့်အလမ်းကို ဆုပ်ကိုင်ပြီး ဘယ်လို အသုံးချကြမလဲ ဆိုတာတော့ ကိုယ့်အမြင်နဲ့ ကိုယ်ပါပဲ။

ကိုယ့်စီးပွားကိုယ်ရှာတာမို့  နိုင်ငံထူထောင်ရေးမှာ ပါဝင်မယ်တို့ နိုင်ငံအကျိုးပြုမယ်တို့ ဆိုတဲ့ လူအမြင် ကတ်စရာ စကားလုံး အကြီးကြီးတွေတော့ မသုံးချင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံ ပြန်ပြီး စီးပွားရေး လုပ်ရင် ကိုယ့်ကုမ္ပဏီမှာ ဝန်ထမ်း ၁၀ ယောက် ခန့်ထားနိုင်ရင်တောင် နိုင်ငံအတွက် အလုပ်လက်မဲ့ ဦးရေ ၁၀ယောက် နည်းသွားမယ်။ ကိုယ်သိထားတဲ့ အသိပညာ အတတ်ပညာကို ကိုယ့်ဝန်ထမ်းတွေကို ဝေမျှပေးရင် နိုင်ငံအတွက် တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ သွယ်ဝိုက်သောနည်းနဲ့ ဖြစ်စေ အကျိုးရှိမယ် ဆိုတာမျိုးတော့ စဉ်းစားလို့ ရပါတယ်။

နိုင်ငံခြား သတင်းစာ တစ်ချို့ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအာရှရဲ့ နောက်ထပ် ဖွံ့ဖြိုးလာမယ့် စီးပွားရေး လို့တင်စားပြီး ခေါ်နေကြ ပါပြီ။ အခု အခြေအနေကို ပြောင်းလဲမှု လှိုင်းလုံးအနေနဲ့ ယူဆခဲ့ရင်တော့ ဒီ လှိုင်းလုံးနဲ့အတူ လိုက်ပြီး စီးနင်းကြမလား၊ ဘေးကနေပဲ လက်ပိုက်ကြည့်ကြမလား ဆိုတာကိုတော့  ဆုံးဖြတ်ကြရမယ့် အချိန်ကောင်းပါပဲ။

လူနာဘက်က ရှေ့နေလိုက်မယ်

ဒီတစ်ခါ ရန်ကုန်ပြန်ရတဲ့ အကြောင်းက ကျွန်တော့်အမျိုးသမီး မီးဖွားဖို့ ကိစ္စ အဓိကမို့ ရောက်ရောက်ချင်း အိမ်ကို ခဏဝင် ပြီးတာနဲ့ ဆေးရုံကို တန်းပြီး ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီနောက်တော့ ဆေးရုံမှာ ၄ ရက်လောက် ဆက်တိုက် နေဖြစ်ပါတယ်။ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံမို့လား မသိပါဘူး။ ဆေးရုံမှာ နေရတာ အတော် စိတ်ချမ်းသာစရာ ကောင်းပါတယ်။ ဆေးရုံနံ့ ဆိုလို့ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ ကိုယ့်အခန်းနဲ့ကိုယ် နေရပြီး အခန်းထဲမှာ ရုပ်မြင်သံကြားစက် တပ်ထားတာက တစ်ကြောင်း၊ အဲဒီထက်ပိုပြီးကောင်းတာက ဝိုင်ယာလက်စ် အင်တာနက် ရှိနေတာက တစ်ကြောင်းမို့ပါ။ လက်ပ်တော့ပ် ပါမသွားပေမယ့် တယ်လီဖုန်းကို ဝိုင်ဖိုင် ဖွင့်ပြီး ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် သုံးလို့ ရနေတာမို့ မဆိုးလှပါဘူး။ အင်တာနက်က နှေးလွန်းလို့ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ထဲက Feed ကို Refresh လုပ်ရင်း တက်မလာခင် အိပ်ပျော်သွားတာတော့ တစ်ခါနှစ်ခါ ရှိတာပေါ့။

ဆေးရုံက ပံ့ပိုးပေးထားတာတွေ ကောင်းသလို ဆရာဝန် ဆရာမတွေကလည်း အတော် ဂရုတစိုက် ရှိကြပါတယ်။ အထူးကု ဆရာဝန်ကြီးတွေ မနက်တိုင်း Round ကြပါတယ်။ တာဝန်ကျတဲ့ ဆရာဝန်တွေ ဆရာမလေးတွေလည်း အချိန်မှန် လာပြီး လိုအပ်တာတွေ စမ်းသပ်စစ်ဆေး ပေးကြပါတယ်။ ပိုက်ဆံပေးထားတာကိုး ကောင်းမှာပေါ့လို့ ပြောချင်ရင်လည်း ပြောကြမှာပါ။ ပိုက်ဆံပေးပြီးမှ ဂရုမစိုက်လို့ စိတ်ညစ်ရတဲ့ အခါတွေ အများကြီး ရှိတတ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် စင်ကာပူလောက် ပိုက်ဆံမကုန်ဘဲ စင်ကာပူလို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမျိုး ရတာမို့ အားလုံးကိုခြုံငုံပြီး တန်တယ်လို့ ပြောလို့ ရပါတယ်။

ကျွန်တော် မြင်တာကို မြင်တဲ့အတိုင်း ပြောရရင် မြန်မာနိုင်ငံက ဆရာဝန်ကြီးတွေ အတော်ပင်ပန်း ကြပါတယ်။ မနက်ခင်း အစော ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံကိုပြေး၊ ပြီးရင် အစိုးရ ဆေးရုံကိုသွား ၊ ဆေးရုံကပြီးရင် အပြင်က အထူးကု ဆေးခန်းကြီးတွေကို လှည့်သွားနဲ့ တစ်နေ့လုံး မိုးလင်းက မိုးချုပ် အားတဲ့အချိန် ဆိုတာရော ရှိရဲ့လားလို့ စဉ်းစားမိပါတယ်။ ဆရာဝန်ကြီး တစ်ယောက်ဆိုရင် ကျွန်တော် နေခဲ့တဲ့ ဆေးရုံမှာ ညသန်းခေါင် တစ်နာရီလောက်မှ လာပြီး Round တယ်လို့ ပြောသံကြားရ ပါတယ်။ ညတစ်နာရီ လာ Round တော့ သူဘယ်အချိန် အိပ်သလဲ ဆိုတာတောင် စဉ်းစားရ ခက်သွားပါတယ်။

ကျွန်တော့် အမျိုးသမီး ဆေးရုံက ဆင်းလာပြီးတော့ တစ်ညနေ ညီအစ်ကိုတွေ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ စားသောက်ဆိုင် တစ်ဆိုင်မှာ ထိုင်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အထဲမှာ ဆရာဝန် နှစ်ယောက် ပါပါတယ်။ စားရင်းသောက်ရင်း စကားပြောကြရင်း မြန်မာနိုင်ငံက ဆရာဝန်တွေ အကြောင်း ရောက်သွားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ အတူလာတဲ့ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်က မြန်မာပြည်က ဆေးရုံဆေးခန်းတွေ ဆရာဝန်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ ဝိုင်းထဲက ဆရာဝန်ကို သူ့ခံစားချက်တွေ ရင်ဖွင့်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ကတော့ ပြုံးပြီးတော့ပဲ နားထောင်နေပါတယ်။

ပထမဆုံး သူ ကျောက်ကပ်နဲ့ ဆီးလမ်းကြောင်း အထူးကု ဆရာဝန်ကြီး တစ်ယောက်ဆီမှာ သွားပြတုန်းက အတွေ့အကြုံကို ပြန်ပြောပြပါတယ်။ သူ့မှာ ဆီးအိမ် အောင့်လို့ အထူးကု ဆေးခန်း တစ်ခုမှာ ဆရာဝန်ကြီးနဲ့ ပြဖို့ ရောက်သွားပါတယ်။ ဆရာဝန်ကြီးက နေ့လည် ၁၂ နာရီ လာမယ် ပြောလို့ သူ့ကို လူနာတွေ အများကြီးက လာစောင့်နေပါတယ်။ နေ့လည် ၁ နာရီ ထိုးသွားပါတယ်။ ဆရာဝန်ကြီးက ပေါ်မလာပါဘူး။ ဆေးခန်းက ဆရာမတွေ မေးတော့လည်း ယောင်ဝါးဝါး လုပ်နေကြပါတယ်။ ၂ နာရီ ထိုးသွားပါတယ်။ ရောက်မလာ သေးပါဘူး။ လူနာတွေကလည်း စိတ်ရှည်လက်ရှည်နဲ့ စောင့်နေကြတုန်းပါပဲ။ နောက်ဆုံး နေ့လည် ၃ နာရီ ထိုးမှ ဆရာဝန်ကြီး ဆေးခန်းကို ရောက်လာပါတယ်။

သူ့ကို ဆရာဝန်ကြီးက စမ်းသပ်မယ့် အလှည့်ရောက်တော့ ဆရာဝန်ကြီးက ဘာဖြစ်တာလဲလို့ မေးပါတယ်။ ကျွန်တော် ခုနက ဆီးစပ်က အောင့်နေတယ် ဆရာ။ ဒါပေမယ့် ဆရာ့ကို စောင့်ရင်းနဲ့ အောင့်တာတော့ ပျောက်သွားပြီ ပြောတော့ ဆရာဝန်ကြီးက သူနောက်ကျတာကို နောက်တယ်ထင်ပြီး ဟာကွာ လို့ ရေရွတ်ရင်းက မလုံမလဲ ဖြစ်သွားပါတယ်။ အမှန်တကယ်ကတော့ သူတကယ်ပဲ စောင့်နေရင်း အောင့်တာက ပျောက်သွားတာပါ။ ဆရာဝန်ကြီး နည်းနည်း စိတ်ခုသွားတာ သိတော့ သူက အမြန်အဆန် မဟုတ်ဘူး ဆရာ။ ကျွန်တော် တစ်ကယ်ပြောတာပါ။ ခုန မအောင့်ခင်တုန်းကတော့ ဒီနေရာက နာပါတယ် ဆိုပြီး သူနာတယ် ဆိုတဲ့ နေရာကို ပြပါတယ်။ သူက သူဘယ်တုန်းက စဖြစ်တယ်။ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ဖြစ်တယ်။ တစ်နေ့ ဘယ်နှစ်ခါ ဖြစ်တယ် ဆိုတာတွေ ဆရာဝန်ကြီးကို ပြောပြချင်ပေမယ့် ပြောပြခွင့် မရလိုက်ပါဘူး။ ဆရာဝန်ကြီးက သူ့ကို စမ်းသပ်ပြီး ဆေးတွေ ရေးပေးလိုက်ပါတယ်။

အဲဒီမှာ ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်းက သူ့မကျေနပ်ချက်ကို ပြောပြပါတယ်။ သူ့အထင်အရတော့ ဆရာဝန်ဆိုတာ လူနာပြောတဲ့ ရောဂါ လက္ခဏာတွေ အားလုံးကို သေသေချာချာ နားထောင်သင့်တယ်လို့ ထင်တဲ့အကြောင်း၊ အဲဒီလို နားမထောင်ဘဲ လက္ခဏာတစ်ခုလောက်ကို နားထောင် စမ်းသပ်ပြီး ရောဂါကုတယ် ဆိုရင် ဒီဆရာဝန် ဘယ်လောက်ပဲ ကျွမ်းကျင်တယ် ပြောပါစေ၊ ရောဂါအမှန်ကို သိနိုင်မယ်လို့ သူ့အနေနဲ့ ယုံကြည်ဖို့ ခက်ခဲတဲ့ အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။

သူအဲဒီလို ပြောတော့ ဩစတေးလျမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း ဆရာဝန် တစ်ယောက် ပြောပြတာကို သတိရမိပါတယ်။ ဩစတေးလျမှာ ဆေးကုရင် လူနာကို ရောဂါ အကြောင်း၊ ဆေးအကြောင်း အသေးစိတ် ရှင်းပြရတယ်လို့ သူပြောပြဖူးပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီရောဂါ ဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်း၊ ဘာဖြစ်လို့ ဒီဆေးကို ပေးရတဲ့အကြောင်း၊ ဒီဆေးကို သောက်လို့ ဘယ်လိုဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်တဲ့ အကြောင်း လူနာကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် ရှင်းပြဖို့ လိုတယ်လို့ သူက ပြောပြဖူးပါတယ်။

လူနာရဲ့ စကားကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် နားထောင်တာ ဆရာဝန်တစ်ယောက်ကို လူနာဘက်က ရှိတဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချမှု တိုးပွားဖို့ အတွက် ရှိသင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ လူနာတွေ အနေနဲ့ ဆရာဝန်ကို ဖြစ်သမျှ အကြောင်းစုံ ပြောလိုက်ရရင် စိတ်ထဲမှာ သက်သာတယ်လို့ ထင်တတ်ကြသလို၊ ဆရာဝန်က အကြောင်းစုံကို သိလို့ ပိုပြီး ထိထိရောက်ရောက် ကုနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း ထင်သလိုပဲ ထင်တတ်ကြ ပါတယ်။

ဒါက ပထမ တစ်ပိုင်းပါ။ နောက်တစ်ပိုင်း အနေနဲ့တော့ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်းက ဆေးရုံဆေးခန်းတွေရဲ့ လုပ်ပုံကိုင်ပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူမကျေနပ်တာကို ရင်ဖွင့်ပါတယ်။ သူ့မှာ ဆရာဝန်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် ဆေးသွင်းပြီး ဓာတ်မှန်ရိုက်ဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဓာတ်မှန်ရိုက်ဖို့ လုပ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ဆေးခန်းက သူ့ကို စာရွက်တစ်ရွက် လာပေးပါတယ်။ စာရွက်ကို ဖတ်ကြည့်တော့ အခုသွင်းမယ့် ဆေးဟာ ပင်လယ် ရေသတ္တဝါတွေကနေ ဖော်ထုတ်ထားတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ပင်လယ်စာနဲ့ မတည့်တဲ့သူ အနေနဲ့ နှလုံးခုန်ရပ်သွားနိုင်တယ် ဆိုတာကို နားလည် သဘောပေါက် ပါတယ် ဆိုတာကို လက်မှတ် ထိုးခိုင်းတဲ့ စာရွက်ပါ။

သူ အဲဒီစာရွက်ကို ဖတ်ပြီး မျက်လုံးပြူးသွားပါတယ်။ သူ့ကို လက်မှတ် ထိုးခိုင်းတဲ့ ဆရာဝန်မကို “ဆရာမ၊ နှလုံးခုန်ရပ်ရင် ကျွန်တော် သေသွားမှာပေါ့။ မဟုတ်ဘူးလား။” လို့ ပြန်မေးပါတယ်။ အဲဒီတော့မှ ဆရာဝန်မက “စိတ်မပူပါနဲ့။ နှလုံးခုန် ရပ်သွားရင် နှလုံးနှိုးစက်တွေ ရှိပါတယ်။” လို့ ပြန်ပြောပါတယ်။ သူက မကျေနပ်နိုင်သေးဘဲ “စက်မောင်းနေတုန်း မီးပြတ်သွားရင် ကျွန်တော်သေမှာလား။” လို့ ထပ်မေးပါတယ်။ ဆရာဝန်မက “မီးစက်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ မီးပြတ်ရင် မီးစက်နှိုးမှာပေါ့။” လို့ ထပ်ဖြေပါတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာတော့ မီးစက်ပါ ပျက်နေရင် ငါတော့ ကြွပြီလို့ တွေးလိုက်မိပါတယ်။

သူက ထပ်မေးပါတယ်။ “ဆရာမ။ ပင်လယ်စာနဲ့ ကျွန်တော်နဲ့ တည့်မတည့် ဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ။” လို့ သူကမေးတော့ ဆရာဝန်မက “နည်းနည်း အရင် စမ်းသွင်းကြည့်မယ်လေ။ ဘာမှမဖြစ်ဘူးဆိုရင် ထပ်သွင်းမှာပေါ့။” လို့ ပြန်ဖြေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့နဲ့ အတူထိုင်နေတဲ့ ဆရာဝန်က အဲဒီနေရာမှာ ဝင်ထောက်ပါတယ်။ “အဲဒါ လျှောက်ပြောတာ။ တစ်ချို့ဆေးက နည်းနည်းသွင်းရင် မတည့်တဲ့သူမှာ ဘာမှ မဖြစ်ဘူး။ အများကြီး သွင်းမှ ဖြစ်တာ။ မင်းက ကွန်ပလိန်းတွေ စွပ်ပြီး တက်နေလို့ မင်းကို စိတ်ကျေနပ်အောင် ပြောတာ ဖြစ်မယ်။” လို့ သူက ဝင်ပြောပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ သူ့ကို စမ်းပြီး ဆေးနည်းနည်း စသွင်းပါတယ်။ ဆေးနည်းနည်း သွင်းပြီးတော့ ဆရာဝန်မက “ဘယ်လိုနေသလဲ။” လို့ မေးပါတယ်။ သူကတော့ ဆေးမထိုးခင်ကတည်းက နှလုံးခုန် ရပ်သွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့စာကို သတိရပြီး လန့်နေတာမို့ ဆေးစသွင်းလိုက်တော့ ခေါင်းထဲက ရိုးတိုးရိပ်တိပ် ဖြစ်လာသလို ခံစားလိုက်ရပါတယ်။ “ခေါင်းထဲကတော့ နည်းနည်း မူးလာသလိုပဲ။” လို့ပြောတော့ ဆရာဝန်မက တစ်ချက် တွန့်သွားပါတယ်။ နောက်မှ သူက ဆက်ပြီး “ရပါတယ် ဆရာမရယ်။ ကျွန်တော် အစကတည်းက လန့်နေလို့ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဘာမှ ဖြစ်လောက်မယ် မထင်ပါဘူး။ ဆက်သာသွင်းပါ။” လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ သူ့ရဲ့ ဆေးသွင်းပြီး ဓာတ်မှန်ရိုက်တဲ့ လုပ်ငန်း အောင်မြင်စွာ ပြီးဆုံး သွားပါတယ်။

သူကတော့ နှလုံးခုန်ရပ်တယ် ဆိုတာ ပေါ့ပေါ့တန်တန် ကိစ္စမဟုတ်တဲ့ အကြောင်း၊ အဲဒီလိုမျိုး ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုရင် တစ်ရာမှာ တစ်ယောက် ဖြစ်ခဲတဲ့ ကိစ္စပေမယ့် အဲဒီလို ပစ္စလက္ခတ် လုပ်တာကို သူသဘောမကျတဲ့ အကြောင်း၊ အဲဒါအပြင် နှလုံးခုန် ရပ်သွားနိုင်တယ် ဆိုတာကို သိရှိနားလည်တဲ့ အကြောင်း လက်မှတ်ထိုးခိုင်းတာကို ထမင်းစားရေသောက် အနေနဲ့ သဘောထားတာကို သူမကျေနပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ အကြောင်း ဆက်ပြီး ရင်ဖွင့်ပါတယ်။ ဆေးခန်းဘက်က သူတို့ကို ထိခိုက်နိုင်တဲ့အတွက် သူတို့ဖက် သူတို့လုံအောင် ကာကွယ်တာ မှန်ပေမယ့် သူတို့သာ အဲဒီကိစ္စ ကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် မထားဘဲ အသေအချာ ရှင်းပြမယ် ဆိုရင် လူနာတွေ အနေနဲ့ ဖြစ်လာမယ့် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်ပြီး တွက်ဆပြီး သူတို့စိတ်နဲ့ သူတို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်မယ်လို့ ထင်တဲ့အကြောင်း ဆက်ပြောပါတယ်။

နောက်တော့ ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးပွဲက လူနာနဲ့ ဆရာဝန် နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ ချို့ယွင်းချက်တွေဆီကို ရောက်သွားပါတယ်။ ဟိုတစ်လောက ဂျာနယ်တွေထဲ ပါတဲ့ ဆရာဝန်နဲ့ လူနာ အကြောင်းတွေလည်း ဆွေးနွေးဖြစ်ကြ ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဝိုင်းထဲက ဆရာဝန်က သူ့အမြင်ကို ပြောပြပါတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ လူနာတွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ငါဒါဖြစ်တယ်ထင်ပြီး အထူးကုဆီကို တန်းပြေးတာမျိုးက မှန်တယ်လို့ ပြောလို့ မရတဲ့ အကြောင်း၊ အထွေထွေ ရောဂါကု ဆရာဝန်နဲ့ အရင်ပြပြီးမှ ဆရာဝန်ညွှန်တဲ့ အထူးကုဆီ သွားသင့်တဲ့ အကြောင်း ပြောပြ ပါတယ်။ နောက်တော့ သူက ဆရာဝန် အချင်းချင်း သူတို့ ဆရာဝန်တွေထဲက တစ်ချို့ဆရာဝန်တွေရဲ့ အပြုအမူနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူမကျေနပ်တာကို ပြောပြပါတယ်။ အထူးကုတစ်ချို့က လူနာကိုယ့်ဆီရောက်လာတာနဲ့ ကိုယ်အထူးပြုတဲ့ နယ်ပယ်နဲ့ ဆိုင်ဆိုင်မဆိုင်ဆိုင် စွတ်ရွတ်ပြီး ကုတာမျိုး လုပ်တတ်တဲ့ အကြောင်း၊ သူတို့ အထွေထွေ ရောဂါကု ဆရာဝန် ကနေ အထူးကု ဖြစ်လာတာ မှန်ပေမယ့် ကိုယ့်နယ်ပယ်ထဲက မဟုတ်ရင် တခြား အထူးကုကို ညွှန်းသင့်တယ်လို့ သူထင်တဲ့ အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ သူက သူ့မကျေနပ်ချက် နောက်တစ်ခုကို ထပ်ပြောပါတယ်။ “ငါတို့ တိုင်းပြည်က တစ်ချို့ဆရာဝန်တွေက အတော်မာနကြီးကြတယ်ကွ။ သူတို့ကုလို့ မပျောက်ဘူး ပြောရင် မကျေနပ်ကြဘူး။ ဘာဆိုင်လဲကွာ။ လူနာတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တူတာမှ မဟုတ်တာ။ သူကုလို့ လူနာ တစ်ယောက်က ပျောက်ပေမယ့် တခြားလူနာက ပျောက်ချင်မှ ပျောက်မှာပေါ့။ အဲဒီလို တလွဲမာနတွေ ထားတာ ငါတော့ မဖြစ်သင့်ဘူး ထင်တယ်။” လို့ သူက ပြောပြပါတယ်။

ကျွန်တော့် ခေါင်းထဲမှာတော့ ကျွန်တော်ကြုံခဲ့ရတဲ့ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ၊ အစိုးရ ဆေးရုံနဲ့ အထူးကု ဆေးခန်းတွေကြား မအားမလပ်နိုင်အောင် ပြေးလွှားနေရတဲ့ အထူးကု ဆရာဝန်ကြီးတွေရဲ့ အကြောင်းကို စဉ်းစားမိပါတယ်။ သူတို့ ဒီလောက်တောင် မအားမလပ်နိုင်အောင် အလုပ်များနေရင် လူနာတွေရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာကို အသေအချာ နားထောင်ဖို့ အချိန်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း တွေးမိပါတယ်။ ဒီလောက် လူနာတွေ များနေတာမို့ သူနဲ့ ဆိုင်မဆိုင် စဉ်းစားဖို့ အချိန်ကော ရှိပါ့မလားလို့လည်း တွေးမိပါတယ်။ ဆေးခန်းမရှားပေမယ့် အထူးကု ဆေးခန်းကိုမှ ပြေးချင်တဲ့၊ နာမည်ကြီး အထူးကုတွေနဲ့မှ ပြချင်တဲ့ လူနာတွေ ဘက်က မှားကြသလား၊ လာသမျှ လူနာကို ကုနိုင်အောင် အချိန်ကို ချုံ့ပြီး အကုန်လုံး ကြည့်ပေးနိုင်အောင် ကြိုးစားတဲ့ ဆရာဝန်ကြီးတွေ ဘက်က မှားတာလားလို့ စဉ်းစားရင်း ခေါင်းထဲမှာ ချာလပတ်ရမ်းထွက် သွားပါတယ်။

(ရန်ကုန်ပြန်ရင်း ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ထဲက နာမည်ကြီး ဒေါက်တာစိုးမင်း (ငွေစန်းရောင်) ရဲ့ “ဆရာဝန်ဘက်က ရှေ့နေလိုက်မယ်နဲ့ အခြားဓာတ်မှတ်စုများ” ဆိုတဲ့စာအုပ်ကို နေရာအနှံ့ ရှာဝယ်ပေမယ့် မရလို့ ဆရာစိုးမင်းကို သတိတရနဲ့ ဒီပို့စ်ကို လူနာဘက်က ရှေ့နေလိုက်မယ်လို့ နာမည်ပေးလိုက်ပါတယ်။)

ပေးရခက်ကြီး

ရန်ကုန်မှာ ကျွန်တော့် အမျိုးသမီး မွေးဖို့ အချိန်တန်တော့ သားဖွားနဲ့ မီးယပ်ဆရာဝန်မကြီးက ခွဲစိတ်မွေးဖို့ ဘယ်နေ့ မွေးချင်သလဲ လို့ မေးပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ နေ့စေ့ လစေ့ မရောက်ခင် နေ့တစ်နေ့ ရွေးဖို့ လိုလာပါတယ်။ Due Date က တရုတ်နဂါးနှစ် စပြီး တစ်ပတ်လောက် အကြာမှာမို့ နဂါးနှစ်ထဲလည်း ဝင်အောင် အဓိပတိဖွားလည်း ဖြစ်အောင် ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက် ကြာသပတေးနေ့ ကို ရွေးလိုက်ပါတယ်။ ကြာသပတေးသား မွေးမယ် ကြံထားတော့ သားကို ပေးဖို့ ကြာသပတေးနဲ့ စတဲ့ နာမည်တွေ အတော်များများ ခေါင်းထဲမှာ စဉ်းစားထားဖြစ်ပါတယ်။ လူမင်းက သူ့ကလေးကို ဧဝရက်လူမင်းလို့ ပေးတော့ တို့အလှည့်ကျ ဧဝရက်ထက် မြင့်အောင် မြင်းမိုရ်လို့ ပေးမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ နှစ်ယောက် ရယ်စရာ ပြောဖြစ်ကြ ပါသေးတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်း ကလေးက ဇန်နဝါရီ ၂၆ အထိ မနေပါဘူး။ နဂါးနှစ် မဝင်ခင် စနေနေ့ မှာပဲ မွေးလိုက် ပါတယ်။ ကျွန်တော်တောင် ရန်ကုန်ပြန်မရောက်သေးပါဘူး။ စင်ကာပူက တိုက်ရိုက် လေယာဉ်လက်မှတ် မရလို့ ကွာလာလမ်ပူကနေ ပတ်ပြီး ရန်ကုန် ပြန်လာတာမို့ ကလေးမွေးတဲ့ အချိန် ကျွန်တော် ကေအယ်လ်ကို သွားတဲ့ လမ်းမှာပဲ ရှိနေပါသေးတယ်။ ရုပ်ရှင်တွေထဲကလို မွေးခန်း အပြင်ဖက်မှာ ခေါက်တုံ့ခေါက်ြပန် လမ်းလျှောက် အင်္ဂုလိမာလ သုတ် ရွတ် ဆိုတာမျိုးတွေ မလုပ်လိုက်ရပါဘူး။ ရန်ကုန် ရောက်ပြီးတော့ ဆေးရုံက ဆရာမတွေရဲ့ အပြောအရ ဇန်နဝါရီ ၂၆ မှာမွေးဖို့ ကျွန်တော်တို့လို ကြိုတင်စီစဉ် ထားတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော့်သား မွေးပြီးတဲ့ အချိန် အဲဒီလို စီစဉ်ထားသူတွေ အားလုံးနီးပါး မွေးပြီးနေကြပြီး ၂ ယောက်ပဲ ကျန်တော့တယ်လို့ ပြောပြကြပါတယ်။

ရန်ကုန်ရောက်လို့ ကလေးကို တွေ့ပြီးတော့ စင်ကာပူမှာ အတူနေခဲ့ဖူးတဲ့ ငယ်သူငယ်ချင်း တစ်ယောက်ဆီကို ရန်ကုန် ပြန်ရောက်နေတဲ့ အကြောင်း ဖုန်းလှမ်းဆက်လိုက်ပါတယ်။ သူက ကလေးမွေးတဲ့ အချိန် လှမ်းမေးပါ တယ်။ နောက်တစ်နေ့ ဇာတာတစ်စောင်နဲ့ အတူ ဆေးရုံကို ရောက်လာပါတယ်။ သူကတော့ ကျွန်တော့်ကို ကြာသပတေးနေ့ မွေးဖို့ ရွေးတဲ့ အတွက် အပြစ်တင်ပါတယ်။ ဇာတာအရ စနေက ကြာသပတေးထက် ပိုကောင်းတဲ့ အကြောင်း၊ ကလေးက သူ့ကံနဲ့သူ လာတာမို့ မင်းတို့ ဘယ်လိုရွေးရွေး သူမွေးသင့်တဲ့ အချိန် ထွက်လာတာပဲလို့ ကျွန်တော့်ကို ပြောပါတယ်။ သူ့အပြောအရတော့ ကလေးရဲ့ ဇာတာခွင်က အတော်ကို ကောင်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သူက စီးပွားဖြစ် ဗေဒင်ဟောစားတဲ့သူတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အတော် ထင်ရှားတဲ့ ဗေဒင်ဆရာ တစ်ယောက်ရဲ့ တပည့်ရင်းပါ။ အခု သူဗေဒင်ကို စွန့်လွတ်ပြီး တရားထိုင်နေတာ အတော်ကြာပြီ ဖြစ်ပေမယ့် ကျွန်တော်နဲ့က သူငယ်ချင်း အရင်းမို့ ကျွန်တော့် သားအတွက် သူတွက်ကြည့်ပေးတာလို့ ပြောပါတယ်။

အဲဒီနောက်တော့ ကလေးကို နာမည်ပေးဖို့ ကိစ္စစဉ်းစား ဖြစ်ပါတော့တယ်။ ကျွန်တော်က နာမည်နောက်မှာ အဖေနာမည် ထည့်ပေးတဲ့ အလေ့အထကို သဘောမကျပါဘူး။ အင်္ဂလိပ်တွေ တရုတ်တွေ မှာ ဆာရ် နိမ်း ရှိပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ မြန်မာမှာ ဆာရ်နိမ်း ဆိုတဲ့ အလေ့အထ အရင်ကတည်းက မရှိခဲ့ပါဘူး။ အခုအချိန်မှ ထထွင်ရင်လည်း ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ မထင်ပါဘူး။ ဥပမာ အဖေနာမည် ဦးသီဟမို့ သားနာမည် နောက်မှာ သီဟ ထည့်ပေးပေမယ့်လည်း ဦးသီဟ ဆိုတာက တစ်ယောက်တည်း ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တခြား ဦးသီဟ နာမည်နဲ့လူတွေ အများကြီး ရှိပါ သေးတယ်။ အဲဒီသူတွေကလည်း သူတို့ သားသမီးကို သီဟနဲ့ ဆုံးတဲ့ နာမည် ထည့်ပေးကောင်း ပေးပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီတော့ သီဟနဲ့ ဆုံးရင် ငါ့အမျိုးပဲလို့ နောက်လူတွေက ကောက်ချက်ချရင် လွဲကုန်ပါလိမ့်မယ်။ အဖေနာမည် ပါချင်လို့ သက်သက် ထည့်ပေးတာ ဆိုရင်တော့ တစ်မျိုး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

နာမည်ပေးဖို့ အတွက် ကျွန်တော်သိတဲ့ နည်းစနစ်က နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ ပထမတစ်နည်းက မြန်မာ့ရိုးရာ မဟာဘုတ် နည်းပါ။ ကလေးရဲ့ မွေးသက္ကရာဇ်ကို ၇ နဲ့စား အောင်လံထူစစ်သူကြီးပွဲ လင်္ကာအတိုင်း မဟာဘုတ်တိုင်ထူ ပြီး အထွန်း၊ သိုက်၊ ရာဇ၊ အဓိပတိ ကျတဲ့ နေ့နံတွေကို ရွေးပြီး ပေးတဲ့နည်းပါ။ ဒီနှစ်က မြန်မာ သက္ကရာဇ် ၁၃၇၃ နှစ်မို့ ၇ နဲ့ စားရင် ၁ ကြွင်းပါတယ်။ အဲဒီတော့ မဟာ ဘုတ်တိုင် ထူရင် အောက်က အတိုင်း ရပါတယ်။

ကလေးက အထွန်းဖွား စနေသားမို့ စနေနဲ့ စပြီး သိုက်၊ ရာဇ၊ အဓိပတိ ကျတဲ့ အင်္ဂါ၊ သောကြာနဲ့ ကြာသပတေးနံတွေနဲ့ တွဲပြီး ပေးဖို့ပါ။ အဲဒါကတော့ မဟာဘုတ်နည်းပါ။

နေ့နံ ဇယား

၁	တနင်္ဂနွေ	အ ဧ ဩ
၂	တနင်္လာ	က ခ ဂ ဃ င
၃	အင်္ဂါ	စ ဆ ဇ ဈ ည
၄	ဗုဒ္ဓဟူး	လ ဝ
၅	ကြာသပတေး	ပ ဖ ဗ ဘ မ
၆	သောကြာ	သ ဟ
၇	စနေ	တ ထ ဒ ဓ န
၈	ရာဟု	ယ ရ

နောက်တစ်နည်းက မင်းသိင်္ခရဲ့ ၅၊၆၊၂ နည်းပါ။ မင်းသိင်္ခရဲ့ တွက်နည်းအရ မွေးနံကို ၁ ထားပြီး ၅ ခုမြောက်နေ့နံ၊ ၆ ခုမြောက်နေ့နံ၊ ၂ ခုမြောက်နေ့နံတွေနဲ့ နာမည်ကို စီဖို့ပါ။ ဥပမာဆိုရင် မင်းသိင်္ခရဲ့ နာမည် အရင်းက အောင်ထွန်း (တနင်္ဂနွေသား) ပါ။ အဲဒီတော့ တနင်္ဂနွေကို ၁ ထားပြီး ငါးခုမြောက် ကြာသပတေး (မင်း)၊ ၆ ခုမြောက် သောကြာ (သိင်) နဲ့ ၂ ခုမြောက် တနင်္လာ (ခ) တွဲပေးထားပါတယ်။ မင်းသိင်္ခပေးခဲ့တဲ့ နာမည်တွေ အဲဒီနည်း နဲ့ ပေးထားတာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဥပမာ ကြည့်ရင် နော်လယ်ထူး (ဗုဒ္ဓဟူးသမီး) ဆိုတဲ့ နာမည်မှာ ဗုဒ္ဓဟူးကို ၁ ထားပြီး ၅ ခုမြောက် တနင်္ဂနွေ (အေး)၊ ၆ ခုမြောက် တနင်္လာ (ချမ်း)၊ ၂ ခုမြောက် ကြာသပတေး (မေ) ဆိုပြီး အေးချမ်းမေကို မင်းသိင်္ခ နာမည်ပေးခဲ့တာလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်က ၅၊၆၊၂ နည်းကို သိပ်မကြိုက်ပါဘူး။ နေ့နံမကိုက်တာက တစ်ကြောင်း၊ ၅၊၆၊၂ နံမည် ရှိတဲ့သူတွေက အတက်အကျ ကြမ်းတယ်လို့ ထင်တာက တစ်ကြောင်း မို့ပါ။

အရင် တူတစ်ယောက် တူမတစ်ယောက်ကို မဟာဘုတ်နည်းနဲ့ နာမည်ပေးခဲ့ဖူးပေမယ့် ကလေးကို ကျွန်တော်နာမည်ပေးမယ် လုပ်တော့ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်းက အတင်း ဖျက်ပါတယ်။ သူကတော့ နာမည်ဆိုတာ အရေးကြီးတဲ့ အရာမို့ ရမ်းသမ်း မပေးသင့်တဲ့ အကြောင်း တရားချပါတယ်။ သူ့ကို နာမည်ပေးခိုင်းဖို့ ကျပြန်တော့လည်း အရင်တစ်ခါ ကျွန်တော့် သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် သမီးကို နာမည်ပေးဖို့ သူ့ကို အကူအညီ တောင်းခဲ့ဖူးတာကို သတိရပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စမို့ သူ မလုပ်ချင်ဘူး ဆိုပြီး ငြင်းခဲ့ဖူးတာမို့ ဒီတစ်ခါလည်း သူနာမည် ရွေးပေးမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ တွေးမိပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ သူနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး မြို့ထဲက နာမည်ကြီး ဗေဒင်လက္ခဏာဆရာ တစ်ယောက်ဆီကို ရောက်သွားပါတယ်။ အဲဒီ ဆရာဆီမှာ နာမည်ပေးရင် ရိုးရိုးကို ကျပ်တစ်သောင်း၊ ရှယ် ဆိုရင် ကျပ် နှစ်သောင်း ကျပါတယ်။ ရိုးရိုးပေးမလား ရှယ်ပေးမလား ဆိုတော့ ၂သောင်းတန် ရှယ်ကိုပဲ ရွေးလိုက်ပါတယ်။ အဖေအမေနာမည်၊ မွေးတဲ့အချိန်၊ မွေးရပ်၊ စတာတွေကို မေးပြီးတော့ ၃ ရက်ကြာရင် လာပြန်ယူလို့ ချိန်းလိုက်ပါတယ်။ ပြန်ခါနီးမှ ယောက်ျားလေးလား မိန်းကလေးလား မေးဖို့ သတိရသွားတာမို့ ပြုံးမိပါသေးတယ်။ အဲဒီဆရာက ကျွန်တော့် တူမတစ်ယောက်ကို နာမည် လှလှကလေး တစ်ခု ပေးဖူးတာမို့ သူပေးတဲ့ နာမည်က လှလှကလေး ထွက်လာမယ်လို့ ထင်မိပါတယ်။

အဲဒီက ပြန်လာပြီးတော့ နောက်တစ်နေ့ မိတ်ဆွေ တစ်ချို့နဲ့ နာမည်အကြောင်း စကားပြောဖြစ် ပါတယ်။ မိတ်ဆွေ တစ်ယောက်က ဗေဒင်နဲ့ ပေးမယ် ဆိုရင် နောက်တစ်ယောက် ထပ်အပ်လိုက်၊ ပြီးမှ ကြိုက်တဲ့နာမည် ရွေးလို့ အကြံပေးတာကြောင့် အိမ်နားက နိုင်ငံကျော် ဗေဒင် လက္ခဏာ ဆရာ တစ်ယောက်ဆီကို ရောက်သွားပြန်ပါတယ်။ သူနဲ့တော့ လူကိုယ်တိုင် မဆုံလိုက်ရပါဘူး။ သူ့ရဲ့ စာရေးဆီမှာပဲ အချက်အလက်တွေပေးပြီး ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ တစ်ပတ်ကြာမယ်လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။ သူ့ဆီမှာတော့ ကျပ် တစ်သောင်း ကျပါတယ်။

ပထမ ဗေဒင်ဆရာက နာမည် ၃ ခု ရွေးပေးပြီး၊ ဒုတိယ ဗေဒင် ဆရာက နာမည် ၆ ခု ရွေးပေးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော် တစ်ခုမှ မကြိုက်ပါဘူး။ နာမည်တွေက ရိုးလွန်းတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ ကိုယ့်တူ တူမတွေ တုန်းကတော့ နာမည် အဆန်းတွေ ပေးတဲ့ ဗေဒင် ဆရာတွေ ကိုယ့်အလှည့်ကျမှ ဘယ်နှယ့်ကြောင့် နာမည် ခပ်တုံးတုံးတွေ ပေးရသလဲလို့ စဉ်းစား မရ ပါဘူး။ဒါပေမယ့် ဗေဒင်ဆရာတွေက နာမည်တွင် မကဘူး သူတို့ နာမည်ပေးတဲ့ နည်းစနစ် တွေကိုပါ ရေးပေးလိုက်ပါတယ်။ သူတို့ နာမည်ပေးတဲ့ နည်းစနစ်တွေကို အပြန်ပြန် အလှန်လှန် ဖတ်ပြီး ဘယ်နည်းစနစ် ကောင်းသလဲဆိုတာ စဉ်းစားလို့ မရပါဘူး။ ဒါနဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ဘော်ဒါကြီးနဲ့ ပြန်တိုင်ပင် ရပါတယ်။

သူက အဲဒီဗေဒင်ဆရာ နှစ်ယောက် ပေးတဲ့ နာမည်တွေကို ကြည့်ပြီး ခေါင်းခါပါတယ်။ ဘယ်နှယ့်ကြောင့် ဒီနာမည်တွေ ပေးရတာလဲ မသိဘူး။ မကောင်းဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။ နောက်တော့ သူက ကျွန်တော့်ကို မဟာဘုတ်၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ ဆပွတ်တိုင် နဲ့ ကလေးရဲ့ ဇာတာခွင်ကို ချရေးပြီး သူ့ အယူအဆတွေကို ရှင်းပြပါတယ်။

မဟာဘုတ်နည်း အရ စနေ၊ အင်္ဂါ၊ သောကြာ၊ ကြာသပတေး နံတွေက ကောင်းပေမယ့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာ ဆပွတ်တိုင်မှာတော့ အင်္ဂါနဲ့ သောကြာက နင်းကြမ်း ဖြစ်နေ (အောက်ကျနေ) ပါတယ်။ အဲဒီတော့ နာမည် အတွက် ရွေးစရာ စနေနဲ့ ကြာသပတေး နှစ်ခု ပဲ ကျန်ပါတယ်။ ကြာသပတေးက ဓမ္မာ သောက အင်းဝ ရာဇာဆိုတဲ့ စာချိုး အတိုင်း ရန်ဘက် ဖြစ်နေပါတယ်။ ကျွန်တော်က သူ့ကို ဓမ္မာ သောက က အိမ်ထောင်ရန်ပဲ ဘာဆိုင်လို့လဲလို့ ကွန်ပလိန်း တက်တော့ သူက ရန်ဆိုရင် ဘာရန်မှ မကောင်းဘူးလို့ ကျွန်တော့်ကို ပြန်ပြောပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဇာတာခွင်မှာ ကြာသပတေးက ပါပဂြိုဟ် ဖြစ်နေလို့ မရွေးသင့်ဘူးလို့ ထောက်ပြပါတယ်။

မိတ်/ရန် ဇယား

မိတ်	အောင်ပ ကုလား ဆွေသား တော်ရင်း
ရန်	ဦးညို ခေမာ သုတာ ဝေရီ
အိမ်ထောင်မိတ်	ဥဿာ စိန်ပန်း ဒန်းလှ ကိုရှာ
အိမ်ထောင်ရန်	ဓမ္မာသောက အင်းဝ ရာဇာ
ဓာတ်မိတ်	အန္တော ဂဗ္ဘေ စရေ ဝံသေ
ဓာတ်ရန်	ဦးဝေ စံကူး ရေဘူး တောသူ

အဲဒီတော့ နောက်ဆုံး ရွေးစရာ စနေ တစ်ခုပဲ ကျန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူက စနေနံ တစ်ခုတည်းနဲ့ နာမည်ကို ပေးဖို့အတွက်လည်း အားမပေးပါဘူး။ မဟာဘုတ်တိုင်က နှစ်တိုင်း လည်နေတာမို့ မဟာဘုတ်တိုင်အရ စနေဂြိုဟ် အောက်တန်း ရောက်တဲ့ နှစ်မှာ တခြား ဂြိုဟ်ခွင်တွေက ပြန်ထိန်းပေးဖို့ လိုတယ် ပြောပါတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ စနေနဲ့ တွဲဖို့ နေ့နံ ရွေးဖို့ လိုလာပါတယ်။ အင်္ဂဝိဇ္ဇာမှာ ကောင်းတဲ့ နေ့နံက မဟာဘုတ်မှာ မကောင်း၊ မဟာဘုတ်မှာ ကောင်းတဲ့ နေ့နံက အင်္ဂဝိဇ္ဇာမှာ မကောင်း ဖြစ်နေတာမို့ အဲဒီအထဲက အကောင်းဆုံးနေ့နံ တစ်ခုကို ရွေးဖို့ ရှာတော့ ဗုဒ္ဓဟူးကို တွေ့ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဟူးက မဟာဘုတ်မှာ မရဏ ရောက်နေပေမယ့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာမှာတော့ ဆပွတ်တိုင် ထိပ်ဆုံးမှာ ရှိပါတယ်။ အဲဒါအပြင် ဥဿာ စိန်ပန်း ဒန်းလှ ကိုရှာ ဆိုတဲ့ လင်္ကာအတိုင်း စနေနဲ့ မိတ်ဘက် ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက သူ့ရဲ့ ဇာတာခွင်မှာ ရာဟု ဥစ် ရထားပါတယ်။ အဲဒီတော့ ရာဟုက သူ့ကို မကောင်းကျိုး ပေးမယ့် ဂြိုဟ် မဟုတ်ဘူးလို့ ယူဆလို့ ရပါတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် ဗုဒ္ဓဟူးနံ လ၊ဝ ကို တိုက်ရိုက်မရွေးပဲ ရာဟု ဖြစ်တဲ့ ရ၊ယ ကို ရွေးမယ်လို့ ကြံကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် စနေနံမှာ ပြောစရာ ရှိပါသေးတယ်။ စနေနံရဲ့ အက္ခရာက တ၊ထ၊ဒ၊ဓ၊န ပါ။ နာမတြ ဆန်းကျမ်းဆိုတဲ့ နာမည်ပေးတဲ့ ကျမ်းအရ တ နဲ့ စတဲ့ ကလေးဟာ အသားအရောင် လုံးဝ ဖြူဆွတ်နေရပါမယ်။ ဝါဝင်းတဲ့ အသား၊ အနေတော် အသားအရေ ဆိုရင် ထ နဲ့ ဒ ကို ရွေးရပါတယ်။ ဓ နဲ့ နကတော့ အသားမည်းတဲ့သူနဲ့ ကိုက်ပါတယ်။ ကလေးက လုံးဝ ဆွတ်ဆွတ်ဖြူတဲ့ အသားအရောင် မဟုတ်မှာ သေချာတာကြောင့် ထ နဲ့ ဒ ထဲက တစ်လုံးနဲ့ စပြီး ပေးရမယ် လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ထ၊ ဒ တစ်လုံးလုံးနဲ့စပြီး ယ၊ရ တစ်လုံးနဲ့ ဆုံးရမယ်လို့ ကောက်ချက်ဆွဲလို့ ရပါတယ်။ အစမှာ ထဆင်ထူး ဒဒွေးနဲ့ စပေမယ့် နောက်က လိုက်တဲ့ စာလုံးမှာတော့ စနေနံ ကြိုက်တဲ့ အလုံးကပ်လို့ ရတယ်လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။ အဆုံးကိုတော့ ဗုဒ္ဓဟူးနဲ့ ဆုံးပေးဖို့ အကြံပေးပါတယ်။ နာမည်က အဲဒီ အတိုင်း ဆိုရင် ပေးဖို့ ခက်တာက တစ်ကြောင်း၊ ပထမ ဗေဒင်ဆရာ ပေးတဲ့နာမည်တွေမှာ စနေပြန်ပိတ်ထားတဲ့ နာမည်တွေ ပါတာက တစ်ကြောင်းမို့ ဗုဒ္ဓဟူးကို အလယ်ထား စနေနဲ့ ပြန်ပိတ်လို့ ရမလားလို့ စောဒက တက်ကြည့်တော့လည်း သူက နာမည်ဆိုတာ အင်္ဂဝိဇ္ဇာမှာ အညွန့် ဖြစ်နေရမယ်။ စနေနဲ့ ပြန်ပိတ်ရင် အောက်ပြန်ကျပြီး အညွန့် မဖြစ်တော့ဘူးလို့ ရှင်းပြပါတယ်။

အဲဒါကြောင့် အလယ်ခေါင်ကနေ ထည့်ဖို့ နောက်တစ်လုံးကို စဉ်းစားရပါတယ်။ အဲဒီတော့ သူက ကျွန်တော့်ကို ကလေး ဘာဖြစ်မယ်လို့ ထင်သလဲလို့ မေးပါတယ်။ ကျွန်တော်က ဒုတိယ ဗေဒင်ဆရာရဲ့ ဇာတာ အဟောမှာ အင်္ဂါနံ အလုပ်အကိုင်နဲ့ အကျိုးပေးမယ်လို့ ဟောထားတာ ပါတဲ့အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။ အဲဒါဆိုရင် အင်္ဂါကို အလယ်က တစ်လုံးထည့်ပေးလို့ သူက ကျွန်တော့်ကို အကြံ ပေးပြန်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ အင်္ဂဝိဇ္ဇာမှာ အင်္ဂါက အောက်ဖက် ရောက်နေပေမယ့် မဟာဘုတ်မှာ အင်္ဂါက သိုက်ဖြစ်နေတာ က တစ်ကြောင်း၊ သူ့ရဲ့ ဇာတာခွင်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ်က အရမ်းကို အားကောင်းနေတာက တစ်ကြောင်း၊ ဗုဒ္ဓဟူးနဲ့ ရှေ့က ကပ်လိုက်ရင် အန္တော ဂဗ္ဘေ စရေ ဝံသေ ထဲက စရေ ဆိုတဲ့ ဓာတ်မိတ်တွေ ဖြစ်နေတာက တစ်ကြောင်းမို့ အင်္ဂါ ထည့်ရင် ရမယ်လို့ သူက အကြံပေးပါတယ်။

အဲဒီတော့ တ၊ထ နဲ့စ အင်္ဂါနံကို အလယ်ကခံ ရ၊ယ နဲ့ ပိတ်ဆိုတဲ့ နောက်ဆုံး အတည်ပြုချက် ရပါတယ်။ သူနဲ့ တွေ့လို့ အိမ်ပြန်အရောက်မှာ စဉ်းစားစရာ သိပ်မကျန်တော့တာမို့ အဲဒီ အတိုင်း နာမည် တစ်လုံး ရွေးဖြစ်သွားပါတယ်။ သူဒီလောက် ပြောထားတာတောင် ကျွန်တော်က စိတ်တိုင်း မကျသေးပါဘူး။ ပထမ ဗေဒင်ဆရာ ပေးတဲ့ နည်းတွေထဲက ဂဏန်းဗေဒင် နည်းနဲ့ ပြန်ကိုက်ကြည့်မိ ပြန်ပါတယ်။ ဂဏန်းဗေဒင်နည်း အရ အင်္ဂလိပ်လို နံမည်ကို ပေါင်းကြည့်ရင် သူမွေးတဲ့ ဂဏန်းနဲ့ ကိုက်ရမယ်လို့ ပထမဗေဒင် ဆရာက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ဥပမာ အောင်ထွန်း ဆိုတဲ့သူက ၁၂ ရက်နေ့မှာ မွေးရင် ၃ ဂဏန်းသမားပါ။ နာမည်ကို အားလုံးပေါင်းပြီး မွေးဂဏန်းနဲ့ ညီဖို့ ထွန်းကို TUN နဲ့ ပေါင်းမှ ညီပါတယ်။ HTUN နဲ့ ဆိုရင် မညီပါဘူး။ အဲဒီတော့ သူ့နာမည် အတည့်အတိုင်း မပေါင်းဘဲ မွေးဂဏန်းနဲ့ ညီအောင် နည်းနည်း အကြံအဖန် လုပ်ပြီး ပေါင်းရပါတယ်။

A U N G         T U N
1+6+ 5+3 + 4+6+5 = 3 0 (3 + 0) = 3

ဂဏန်းဗေဒင် ဇယား

1	A I J Q Y
2	B K R
3	C G L S
4	D M T
5	E H N X
6	U V W
7	O Z
8	F P

နာမည်ကို ရွေးပြီးတော့ သူ့ဆီကို လှမ်းပြောလိုက်ပါတယ်။ သူက နာမတြ ဆန်းကျမ်းနဲ့ ပြန်တိုက်စစ်ပြီး ရွေးထားတဲ့ နာမည်အရ ၆ ပေခွဲ လောက် အရပ်ရှိမှ ကိုက်မယ်၊ မဟုတ်ရင် မကိုက်ဘူး။ အဲဒါကြောင့် နည်းနည်းပြန်ပြင်လိုက်လို့ ပြောပါတယ်။ ကျွန်တော်က ခေါင်းထဲမှာ ပြင်ပြီးသားနာမည် အသင့်ရှိတာနဲ့ သူ့ကို ထပ်ပြောလိုက်ပါတယ်။ သူက စာအုပ်ပြန်လှန်ပြီး နာမတြ ဆန်းကျမ်းထဲက အချက် ၁၀ ချက်မှာ ၉ ချက်နဲ့ ညီတယ်။ အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိုင်မှာ အပေါ်ကို တည့်တည့်မတက်ပဲ အောက်ကနေ ပတ်တက်တဲ့ အတွက် အရမ်း အဆင့်မြင့်တဲ့ အလုပ်အကိုင်၊ ပညာရေးလို ကိစ္စမျိုးမှာ အနောက်အယှက် ရှိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်မပူပါနဲ့။ သူ့ဇာတာခွင်က အရမ်းကို ကောင်းလွန်းလို့ ကျော်နိုင်မှာပါ လို့ အကြံပေးပါတယ်။ ၁၀ ချက်မှာ ၉ ချက်နဲ့ ညီတယ် ဆိုပေမယ့် နောက်တစ်ချက်က မညီတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သွားကိုကြည့်ပြီး ပြောရတာမို့ ကလေးက သွားမပေါက်သေးတော့ ပြောမရပါဘူး။

ပထမ ဗေဒင်ဆရာပေးလိုက်တဲ့ ဟောစာတမ်းမှာ မှတ်သားစရာ အချက်တစ်ချက် ပါပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက နာမသိဒ္ဓိ ဇာတ်တော်မှာ နာမည်ကြောင့် ကံဆိုးကံကောင်း မဖြစ်နိုင်၊ နာမည်ကြောင့် ကံမပြောင်းနိုင်ဘူးလို့ အတိအလင်း ဟောကြားခဲ့တယ်လို့ ဗေဒင်ဆရာက ဟောစာတမ်း အောက်ဆုံးမှာ ရေးပေးလိုက်ပါတယ်။ ကျွန်တော် ဗေဒင်ဆရာဆီမှာ နာမည် သွားပေးတယ် ကြားတော့ အဖေက နာမည်ဆိုတာ ပညတ်သာ ဖြစ်တဲ့ အကြောင်း ပရမတ် မဟုတ်တဲ့ အတွက် အရေးမကြီးကြောင်း တရားချ ပါတယ်။ အမှန်တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ လင်မယား နှစ်ယောက်စလုံးကလည်း နည်းနည်း ရွတ်တွတ်တွတ် ရှိပါတယ်။ မင်္ဂလာဆောင်တာတောင် ပြဿဒါးနေ့မှာ ဆောင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့်လည်း ကိုယ့် အတွက် မဟုတ်ဘဲ ကလေးအတွက်မို့ မြန်မာ့ရိုးရာ ဗေဒင်နည်းနဲ့ ပေးရင် ကောင်းမယ်လို့ ယူဆပြီး နောက်ဆုံးတော့ တ၊ထ နဲ့ စပြီး အင်္ဂါနံ အလယ်မှာခံ ရ၊ယ နဲ့ ဆုံးတဲ့ နာမည်တစ်လုံး ရွေးဖြစ်လိုက် ပါတော့တယ်။

ဆက်လက်လေ့လာလိုပါက
http://my.wikipedia.org/wiki/မဟာဘုတ်
http://my.wikipedia.org/wiki/နေ့နံအကြောင်း_သိမှတ်စရာများ

ဟိုင်းဝေးကားပေါ်မှာ (၂)

ရန်ကုန် မန္တလေး လမ်းသစ်လို့ ခေါ်တဲ့ ကွန်ကရစ် လမ်းမကြီး အကြောင်း သွားဖူးလာဖူးတဲ့ သူတွေ မကြာခဏ ပြောပြကြလို့ ကြားဖူး နေတာတော့ ကြာပါပြီ။ မြန်မာပြည် ပြန်ရောက်တိုင်း ရန်ကုန်ကနေ တစ်ဖဝါးမှ မခွာဖြစ်တာနဲ့ အဲဒီ ကွန်ကရစ်လမ်းကို သွားဖို့တော့ အခွင့်မကြုံ ခဲ့ပါဘူး။ ဒီတစ်ခါ ရန်ကုန်ပြန်တော့ ပြင်ဦးလွင် သွားဖို့ စီစဉ်ဖြစ်တာနဲ့ ဒီလမ်းကနေ ကားနဲ့ သွားရဖို့ အကြောင်းဖန်လာပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ငယ်ငယ်တုန်းကတော့ ရန်ကုန် နဲ့ မန္တလေး ဆိုတာ ကိုယ်ပိုင်ကားနဲ့ သွားတာ မဟုတ်ရင် ရထားနဲ့ပဲ သွားလို့ အဆင်ပြေ ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်က လေယာဉ်ပျံ လက်မှတ် ဝယ်ရတာကခက် ကားဆိုတာလည်း အခုခေတ်လို အိတ်စပရက်စ် ကားတွေ မရှိတဲ့ အချိန်မို့ ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေး ကြားမှာ ရထားက လွဲရင် တခြား နည်းလမ်းနဲ့ သွားဖို့လာဖို့က သိပ်ပြီး အဆင်မပြေလှပါဘူး။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ရိန်းဘိုး အိတ်စပရက်စ်က စပြီး စကိုင်းလိုင်း၊ အဲရိုး၊ အဆာဟိ ယိုကို၊ လီယို စတာမျိုး အိတ်စပရက်စ် ကားလိုင်းတွေ တစ်ခုပြီး တစ်ခု အလျှိုလျှို ပေါ်လာကြပါတယ်။ အဲဒီ နောက်မှာတော့ ရန်ကုန် မန္တလေးကို အချိန်မမှန်တဲ့ ရထားနဲ့ သွားတာထက် စာရင် အချိန်မှန်တဲ့ကားကို ပိုရွေးဖြစ်ပါတယ်။

အခုတော့လည်း ကိုယ်ကြားဖူးတဲ့ ကားလိုင်း ဆိုလို့ မြမန္တလာထွန်း လောက်ပဲ ကျန်ပါတော့တယ်။ အိတ်စပရက်စ်ကား လက်မှတ်ဝယ်ဖို့ ဘာကားနဲ့ သွားရင်ကောင်းမလဲ မေးကြည့်တော့ ရွှေစင်စင်္ကြာ ဝယ်လို့ အကြံပေးကြပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ပဲ ရန်ကုန် အောင်မင်္ဂလာ အဝေးပြေးကနေ ရွှေစင်စင်္ကြာ ကားနဲ့ပဲ မန္တလေးကို သွားဖြစ်ပါတယ်။ ကားပေါ် ရောက်တဲ့ အထိ ဘာမှ မထူးခြား သလိုပါပဲ။ စင်ကာပူ-မလေးရှား ဆွဲနေတဲ့ အိက်စပရက်စ်တွေလောက် မသားနားပေမယ့် မြန်မာပြည် အနေအထားနဲ့တော့ စီးပျော်တယ်ပဲ ပြောရပါမယ်။ ကားပေါ်မှာ မင်းမော်ကွန်းရဲ့ လူမိုက် လုပ်စားပြီး နေ့ချင်းညချင်း ဥုံဖွ ဆိုပြီး သူဌေးဖြစ်သွားတဲ့ ဗွီဒီယိုကို အောင့်အည်း သည်းခံ ကြည့်ရင်းနဲ့ပဲ အချိန်ကုန်မှန်း မသိ ကုန်သွားပါတယ်။ မြန်မာပြည်က ဇာတ်လမ်း ဆိုတော့လည်း ဝေဖန်စရာ အထူးအထွေ မရှိပါဘူး။ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် ပြောဖူးတဲ့ စကားကို သွားသတိရ ပါတယ်။ မင်းဘာသာမင်း အဋ္ဌာရသ (၁ဂ) ရပ်ကို မိုးပျံအောင် တတ်နေပစေ။ ဂွင်မရိုက် တတ်ရင် မြန်မာပြည်မှာ ကြီးပွားဖို့ မလွယ်ဘူး။ ဂွင်ရိုက်တတ်ရင်တော့ ဘာမှ တတ်စရာ မလိုဘူး။ သူ့အလိုလို ကြီးပွား သွားလိမ့်မယ် ဆိုတဲ့ စကားပါ။ ကိုယ့်မျက်စိ ရှေ့တင် နေ့ချင်းညချင်း နတ်ရေကန်ထဲ ခုန်ဆင်းလိုက်သလို သူဌေး ဖြစ်သွားတဲ့ သူတွေ မြင်ဖူး နေတော့လည်း သူပြောတဲ့ စကားက မှန်နေသလို ပါပဲ။

ဟိုးအရင်တုန်းက ရန်ကုန်-မန္တလေး ကားလမ်းဘေးမှာ ရေးထားတဲ့ ရန်ကုန်မှ မန္တလေးသို့ ၁၀ နာရီ အရောက် ခရီးပေါက် ဆိုတာ အခုတော့ တကယ် ဖြစ်နေပါပြီ။ ရန်ကုန်က ည ၈ နာရီ ထွက်တဲ့ ကားဟာ မန္တလေး အဝေးပြေးဝင်းကို မနက် ၅ နာရီ ကျော်မှာပဲ ရောက်ပါတယ်။ တိုးတက်လာမှုတွေလို့ ပြောရမလား မသိပါဘူး။ နောက်ထပ် တိုးတက်လာတာ တစ်ခုကတော့ မန္တလေးနဲ့ မေမြို့ကြားက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးပါ။ ပြင်ဦးလွင်ကို မရောက်ဖြစ်တာ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကျော် ရှိပါပြီ။ ဘယ်လို သွားရမလဲလို့ မန္တလေးမှာ စုံစမ်းတော့ အဆင့်မြင့် ခရီးသည် ပို့ဆောင်ရေး ဆိုတဲ့ ဗင်ကားတွေ ရှိတယ်။ ဖုန်းဆက်ခေါ်ရုံပဲလို့ ပြောကြပါတယ်။ ရှေ့ခန်း ၁ ယောက်၊ နောက်ခန်း ၃ ယောက်ပဲ တင်ပါတယ်။ ရှေ့ခန်းမှာ ထိုင်ရင် ၅၀၀၀ ပေးရပြီး နောက်ခန်းကတော့ ၄၅၀၀ ပါ။ မန္တလေးမှာ အိမ်အထိ လာခေါ်ပြီး ပြင်ဦးလွင်မှာလည်း ကိုယ်သွားချင်တဲ့ နေရာ အထိ လိုက်ပို့ပေးတဲ့ အတွက် အတော်ကို အဆင်ပြေပါတယ်။

တိုးတက်လာတာတွေ ရှိပေမယ့် တိုးတက်မလာတာကတော့ လူတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်ပါပဲ။ မန္တလေး အဝေးပြေးမှာဆင်းလို့ ကားစငှားကတည်းက ခုတ်မယ် ထစ်မယ် ပါးပါးလှီးမယ် ဆိုတဲ့ သူတွေနဲ့ တွေ့ရတာ ပြင်ဦးလွင်က ပြန်ဆင်းလာတဲ့ အချိန် အထိ ပါပဲ။ လေးဘီးငှားရင်လည်း မတန်တဆတောင်းခံရ၊ ဆိုင်ကယ်ကယ်ရီ စီးမယ်ဆိုရင်လည်း မတန်တဆ အတောင်းခံရ၊ ရထားလုံး စီးမယ် ဆိုရင်လည်း မတန်တဆ အတောင်းခံရနဲ့ ကိုယ့်ပုံကိုယ် မှန်ထဲပြန်ကြည့်ပြီး အချဉ်ပုံ ပေါက်နေသလား ပြန်ဆန်းစစ်မိတဲ့ အထိပါပဲ။ ဥပမာ ပြင်ဦးလွင် ကန်တော်ကြီးကနေ မြို့ထဲ ဈေးအထိ ရထားလုံး ငှားတာ ၅ ထောင်ကျမယ် ဆိုတာမျိုးတော့ လွန်လွန်းပါတယ်။ သူ့မြင်းက အော့တိန်း ထည့်မောင်းရသလားတော့ မပြောတတ် ပါဘူး။ ရန်ကုန်မြို့ထဲ ညကြီးသန်းခေါင် ကားငှားစီးရင်တောင် ဒီလောက် တစ်ခါမှ မကျဖူးတာ ပြင်ဦးလွင်ကျမှ နေ့ခင်းကြောင်တောင် ဟိုနားဒီနား ၅ ထောင်ဆိုတော့ အချဉ်ဖမ်း မှန်း သိပ်သိသာပါတယ်။ ထိုင်းမှာ ဆိုရင်တော့ နိုင်ငံခြားသားမှန်း သိရင် ဂျင်းထည့်ချင်တာ သူတို့ အကျင့်လိုပါပဲ။ ဘန်ကောက်မှာတုန်းက ငါတို့နိုင်ငံ ဒီလောက်မဆိုးဘူးလို့ ပြောခဲ့တဲ့ စကား အခုတော့ ပြန်ရုပ်သိမ်းရ မလိုပါပဲ။ ထိုင်းမှာ နိုင်ငံခြားသားကို ဂျင်းထည့်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံတော့ ကိုယ့်လူမျိုး အချင်းချင်းပါ ဂျင်းထည့် ပါတယ်။

ပြင်ဦးလွင်က ပြန်ဆင်းလာတော့ အရင်နာမည် ရှိပြီးသား ကားလိုင်း အဟောင်းတစ်ခုနဲ့ပဲ မန္တလေးက ပြန်လာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကားနောက်ပိုင်းမှာ ကုန်တွေ တင်ထားတာ အပြည့်အသိပ်ပါပဲ။ အလာတုန်းက ပင်ပန်းနေလို့ ပတ်ဝန်းကျင် ကို မကြည့်ဖြစ်ပေမယ့် အပြန်တော့ လမ်းကို အသေအချာ ကြည့်ဖြစ်ပါတယ်။ ပလိပ်မြို့ အနီးအနား တံတားဦး လမ်းခွဲကနေ တဆင့် ရန်ကုန်-မန္တလေး အမြန်လမ်းကို ဆက်ထားတာကို သတိထားမိပါတယ်။ လမ်းမှာတော့ ထုံးစံအတိုင်း မြက်ပင်ရယ်၊ ဓာတ်တိုင်ရယ်၊ ပလက်ဖောင်းရယ်၊ ကွန်ကရစ်ရယ်ပဲ ကြည့်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒီမြင်ကွင်းကြီးကိုပဲ ငေးစိုက်ကြည့်ရင်းကြာတော့ အိပ်ငိုက်လာပါတယ်။ နောက်ဆုံး ညသန်းခေါင် အချိန် ၁၁၅ မိုင်စခန်းမှာ ကားရပ်မှပဲ နိုးပါတော့တယ်။ ၁၁၅ မိုင်စခန်းက မြန်မာနိုင်ငံ အနေအထား နဲ့တော့ အတော်လေး သန့်တယ် ပြောလို့ ရပါတယ်။

၁၁၅ မိုင်မှာ ကားရပ်တော့ မဆာပေမယ့်လည်း ညလယ်စာ အနေနဲ့ တစ်ခုခုတော့ စားလိုက်ပါတယ်။ စားသောက်ပြီးတော့ ကားရပ်ထားတဲ့ နေရာနား ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ ကားဘက်ကို လမ်းပြန် လျှောက်လာတဲ့အချိန် ရှေ့နားမှာ ကျွန်တော်တို့ ကားက ဒရိုင်ဘာနဲ့ စပယ်ယာ တစ်စု အရှေ့မှာ ခပ်သုတ်သုတ် လျှောက်ရင်း တစ်စုံတစ်ခုကို ရေရွတ်နေတာ လှမ်းတွေ့ရပါတယ်။
"အသေအချာ ပြောထားရက်နဲ့များကွာ။"
"အေးလေ။ ငါတို့ မပြောမိလို့ ဆိုရင်လည်း ထားပါတော့။"

သူတို့တွေ တစ်စုံတစ်ခုကို မကျေမနပ်နဲ့ ရေရွတ်နေမှန်း အတော်သိသာပါတယ်။ ဘာတွေ ပြသနာ တက်လာကြ သလဲတော့ မပြောတတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ကားနား ပြန်ရောက်တော့ ကားတံခါးဝမှာ ဝိုင်းအုံနေတဲ့ လူ ၄ ၅ ယောက်ကို လှမ်းတွေ့ ရပါတယ်။ မိန်းမကြီး နှစ်ယောက်နဲ့ အခြား ယောက်ျားလေး ၂ ယောက် ၃ ယောက်ပါ။ ကားရှေ့ တံခါးပေါက်က မှန်ကတော့ ကွဲ နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ စပယ်ယာနဲ့ ဒရိုင်ဘာက ကား အပေါက်ဝ မှာ ရပ်ပြီ: ကားထဲကို လှမ်းကြည့်ကြပါတယ်။

"ဘယ်လိုဖြစ်ကြတာလဲ။"
"ခုန ကလေးက အိပ်နေလို့ နိုးသွားမှာ စိုးတာနဲ့ ကားပေါ်မှာ ထားခဲ့တာ။ အခု ပြန်လာတော့ ကလေးက သူ့ဘာသာသူ တံခါးပေါက်ကို လျှောက်လာပြီး ရှေ့တံခါးပေါက် ခြေနင်းခုံမှာ ဇောက်ထိုးမိုးမျှော် ဖြစ်နေပြီ။"
"ကလေးကို ဘာလို့ ထားခဲ့ရတာလဲဗျာ။ ကားပေါ်မှာ တစ်ယောက်မှ မနေခဲ့ပါနဲ့လို့ ကားပေါ်က မဆင်းခင်က ကျွန်တော်တို့ အသေအချာ ပြောထားရက်သားနဲ့။"
"ဟ။ ကလေးက အိပ်နေတာကို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ မင်းတို့ ကားနားမှာ တစ်ယောက်တော့ အစောင့်ထားခဲ့ရမှာပေါ့ကွ။ မဟုတ်ဘူးလား။"
"အဲဒီလို မပြောနဲ့လေဗျာ။ တခြားကားတွေ လှမ်းကြည့်စမ်းပါဦး။ ဘယ်ကားကများ အစောင့်ထားခဲ့တာ ခင်ဗျားတို့ တွေ့သလဲ။"

စပယ်ယာက ကလေးကို လွတ်မလွတ်ကြည့်ပြီး အရှေ့တံခါးကို ဆွဲဖွင့်လိုက်ပါတယ်။ တံခါးပွင့်သွားတော့ ကလေးရဲ့ အမေက ကလေးကို ကောက်ပြီး ချီလိုက်ပါတယ်။ ကလေးကတော့ နည်းနည်း လန့်သလို ပုံစံပေါက်နေပေမယ့် မငိုပါဘူး။ စပယ်ယာက ခုန သူနဲ့ စကားပြောနေတဲ့ ကလေးရဲ့ အဖေကို လှမ်းပြောပါတယ်။
"ကားမှန်က ခင်ဗျား ခွဲပစ်လိုက်တာ မဟုတ်လား။"
"မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တွန်းလိုက်တာ သူ့ဘာသာသူ ကွဲသွားတာ။"
"ခင်ဗျား အဓိပ္ပာယ် မရှိတာ မပြောနဲ့။ မှန်က သူ့ဘာသာသူ တွန်းလို့ ကွဲစရာ ဘာအကြောင်းမှ မရှိဘူး။ ဒီမှာကြည့်။"
စပယ်ယာက ကားတံခါးကို တွန်းပြီ: ကားမှန်တံခါးကို လက်ဖနောင့်နဲ့ ခပ်ဆတ်ဆတ် ရိုက်ပြပါတယ်။ သူက နှစ်ချက် သုံးချက် မှန်ပေါ်ကို ရိုက်ပြပြီ:တော့ ဟိုလူလည်း ဆက်မငြင်းတော့ ပါဘူး။ ငြင်းမယ့်သာ ငြင်းနေတယ် ကားမှန်ကို ခွဲထားလို့ သူ့လက်မှာ သွေးတွေက မြင်မကောင်းအောင် ရဲနေတာပါပဲ။

စပယ်ယာက သူ့မှန် ကွဲသွားတဲ့ အတွက် ၂ သောင်းခွဲ အလျော်တောင်း ရာကနေ နောက်ဆုံးမှာတော့ ၁ သောင်းခွဲနဲ့ တည့်သွားကြပါတယ်။ အားလုံး ကားပေါ်ပြန်တက်လို့ ရန်ကုန်ကို ခရီးဆက်ကြတဲ့ အချိန်မှာတော့ ညသန်းခေါင် အချိန်မတော် ထစားတဲ့ ထမင်းကြောင့်လားတော့ မသိပါဘူး။ အားလုံး တော်တော်နဲ့ ပြန်မအိပ်ဖြစ်ကြပါဘူး။ ဒီလိုနဲ့ပဲ အောင်မင်္ဂလာ အဝေးပြေးကို မနက် ၄ နာရီ စွန်းစွန်းမှာ ပြန်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။

ဟိုင်းဝေးကားပေါ်မှာ(၁)

သမိုင်းလမ်းဆုံမှာ ၁ နာရီကျော်လောက် ထိုင်ပြီးတဲ့ အချိန်မှာတော့ မြန်မာစံတော်ချိန် ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ခေါင်းထဲမှာ ပေါ်လာပါတယ်။ ည ၁၀ နာရီကျော် ကတည်းက အင်းစိန် လမ်းမဘေးက ပလက်ဖောင်းမှာ ငုတ်တုပ်ထိုင်နေခဲ့တာမို့ ည ၁၁ နာရီကျော်လာတဲ့ အချိန်မှာတော့ နည်းနည်းတော့ နှာကစ် လာပါပြီ။ ချောင်းသာ သွားဖို့ ကားလက်မှတ် ဝယ်ထားတာ လက်မှတ်ဝယ်တုန်းက ဘယ်နေရာက စီးလို့ အဆင်ပြေမလဲ မေးတာမို့ သမိုင်းလမ်းဆုံက စီးလို့ အဆင်ပြေတယ်လို့ ပြောလိုက်မိပါတယ်။ အဲဒါဆိုရင် သမိုင်းလမ်းဆုံ ကောင်းကြိုက် ဒန်ပေါက် ဆိုင်ရှေ့မှာ ည ၁၀ နာရီ စောင့်နေပါလို့ ကားလက်မှတ် ရောင်းတဲ့သူက မှာလိုက်ပါတယ်။ အခုတော့ ည ၁၁ နာရီ ကျော်နေပါပြီ။ ချောင်းသာ သွားမယ့်ကားက ဘယ်ကမ္ဘာရောက်နေသလဲ မသိပါဘူး။

ဒီညတော့ နည်းနည်းစောသေးလို့လား မသိပါဘူး။ လမ်းမပေါ်မှာ လပ်လျားလပ်လျား လုပ်နေတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များကို မမြင်မိပါဘူး။ ရန်ကုန်နဲ့ အဆက်ပြတ်နေတဲ့သူများနဲ့ ရန်ကုန်မှာ ညဘက် အပြင်ထွက်လေ့ မရှိတဲ့သူများတော့ ကျွန်တော်ပြောတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ အကြောင်း သိကြမယ် မထင်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ အတွက်တော့ ရန်ကုန်ပြန်ရောက်ရင် ညဘက် အိမ်ပြန်တဲ့ အချိန်က ၁၂ နာရီကျော် ပုံမှန် ပါပဲ။ အဲဒီလို အချိန်မျိုး ဆိုရင် သမိုင်းလမ်းဆုံ ဒါမှမဟုတ် စော်ဘွာကြီးကုန်းမှာ လမ်းမပေါ် လန်းလန်း လန်းလန်း လုပ်နေတဲ့ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်များကို မြင်ရတတ်ပါတယ်။ ကားလာရင် တားမယ်။ ပြီးရင် ယာဉ်မောင်းနာမည် ပြောပါ ဆိုပြီး မေးမယ်။ အဲဒီလို မေးပြီးရင် ဘယ်မှာနေသလဲ မေးမယ်။ ပြီးရင် ယာဉ်မောင်း ဘယ်သူ ဘယ်မြို့နယ်ကဆိုတာ လှမ်းအော်မယ်။ အဲဒီအချိန် ဟိုဘက်မှာ စကားပြောစက်ကိုင်ပြီး ဟန်ရေးတပြပြ လုပ်နေတဲ့ သူက အဲဒီနာမည်ကို ပြန်ရွတ်မယ်။ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အဲဒီလို လုပ်နေကြတယ်ဆိုတာ မသိပေမယ့် ဝတ်ကျေတမ်းကျေ လုပ်နေတယ် ဆိုတာတော့ သေချာပါတယ်။

ဘာလို့လဲ ဆိုတော့ ယာဉ်မောင်းနာမည် ဘယ်သူလဲ မေးပေမယ့် မှတ်ပုံတင်တို့ လိုင်စင်တို့ တောင်းမကြည့်ပါဘူး။ အဲဒီတော့ ပါးစပ်က ရွတ်လိုက်တဲ့ နာမည် မှန်မမှန် သူတို့ ဘယ်လိုမှ မသိနိုင်ပါဘူး။ တကယ်တမ်း မဟုတ်တရုတ် လုပ်မယ့်သူကရော သူ့နာမည် အမှန် ပြောမတဲ့လား ဆိုတာ သူငယ်တန်းကလေးတောင် မေးကြည့်ရင် သိမယ့် ကိစ္စမျိုးပါ။ အဲဒီတော့ သူတို့ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့ လပ်လျားလပ်လျား လုပ်နေကြသလဲ ဆိုတာကို စဉ်းစားလို့ မရတာ အမှန်ပါပဲ။ အဲဒီထက် ဆိုးတာကတော့ ကျွန်တော်နဲ့ ကျွန်တော်သူငယ်ချင်း လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ရက်လောက်က မြို့ထဲက ပြန်လာတော့ အဲဒီ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်က နာမည် မေးပါတယ်။ ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်းက သူ့နာမည် ပြောလိုက်ပေမယ့် ဟိုပုဂ္ဂိုလ်က တလွဲကြား တလွဲအော်လိုက်ပြီးတော့ သွားလို့ ရပြီ ပြောတာမို့ ကျွန်တော်တို့ ရယ်ခဲ့ရ ပါသေးတယ်။

ချောင်းသာ ကားကတော့ အခုထက်ထိ ပေါ်မလာ သေးပါဘူး။ ည ၁၀ နာရီခွဲလောက်က ချောင်းသာ သွားမယ့် ဘတ်စ်ကားတစ်စင်း ဒီနေရာကို လာသွားတာမို့ နေရာ မမှားတာတော့  အသေအချာပါပဲ။ အဲဒီကားကို မေးကြည့်တော့လည်း နောက်ကားလာလိမ့်မယ် စောင့်ပါလို့ ပြောသွားပါတယ်။ ဒီလိုနဲ့ လည်ပင်း ညောင်ရေအိုးဖြစ်ရင်း ည ၁၁ နာရီ ကို တော်တော်လေး စွန်းပြီးတဲ့ အချိန်မှာတော့ ကားရောက်လာပါတယ်။ ကားပေါ်က စာရွက်ကြီး ကိုင်ပြီး ဆင်းလာတဲ့ စပယ်ယာက ကိုယ့်နာမည် ခေါ်ပါတယ်။ လမ်းဘေး ပလက်ဖောင်းပေါ်က ခုံမှာ ထိုင်နေရတဲ့ ဒုက္ခက ကင်းသွားပြီမို့ ပျော်ပျော်ပါးပါးကြီးပဲ ကားပေါ် တက်လာခဲ့ပါတယ်။

သမိုင်းလမ်းဆုံကနေ ဘုရင့်နောင်ဖက်ကို ထွက်ခဲ့ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ က နောက်ဆုံး တက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ထပ် ကားပေါ်ကို ထပ်တက်ကြတဲ့ ခရီးသည်တွေ ကျန်ပါသေးတယ်။ ဘုရင့်နောင် လမ်းဆုံပြီးမှပဲ ကားပေါ်မှာ လူစုံသွားပါတယ်။ လူစုံသွားတော့ ကားပေါ်မှာ မိုက်ခရိုဖုန်းနဲ့ ကျွန်တော်တို့ မော်တော်ယာဉ်ဟာ ညောင်တုန်း အထိ မောင်းမှာ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း၊ ညောင်တုန်းမှာ ညလယ်စာ စားဖို့ ကားရပ်ပေးမှာ ဖြစ်တဲ့ အကြောင်း၊ ညောင်တုန်းကနေ ပုသိမ်အထိ တောက်လျှောက်မောင်းမှာ ဖြစ်တဲ့ အကြောင်း၊ ပုသိမ် အထွက်မှာ ပေါက်တော ရပ်ပေးပြီးရင် တောင်အတက်လမ်းမှာ ဆင်တွေ ရှိတဲ့ အတွက် ပေါက်ချင်ရင်လည်း ကားရပ်ပေးမှာ မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း၊  လိုအပ်တဲ့ အကူအညီ ရှိရင် ပိုက်ဆံချေးတာက လွဲရင် ကျန်တာ အကုန် အကူအညီတောင်းနိုင်တဲ့ အကြောင်း၊ အဲယားကွန်းအေးရင် ပိတ်ပေးဖို့ ပြောနိုင်ကြောင်း၊ အဲယားကွန်း အပေါက်ကို အဝတ်တွေ တစ်ရှူးတွေနဲ့ ထိုးမပိတ်ဖို့ မေတ္တာရပ်ခံ ပါကြောင်း ကြေငြာတာတွေ ကြားရပါတယ်။ အဲယားကွန်း ကိစ္စက ရှင်းပေမယ့် ပေါက်တော ကိစ္စကတော့ မရှင်းပါဘူး။ တောင်တက်လမ်းမှာ ပေါက်ချင်ရင် ဘယ်နှယ့်လုပ်ရပါ့။ ကားပေါ်မှာ ကြွတ်ကြွတ်အိတ်ထဲ ပေါက်ထည့်ပြီး ပြတင်းပေါက်ကနေ ဝဲရမှာလားလို့ စိတ်ထဲမှာ စဉ်းစားနေမိပါတယ်။ တဆက်တည်းမှာ အထက်တန်းကျောင်းမှာ ဆရာတစ်ယောက် ချောက်ကျဖူးတဲ့ အကြောင်းကိုလည်း သွားပြီး သတိရမိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ တက်ခဲ့တဲ့ ကျောင်းမှာ ဖြစ်ခဲ့ဖူးတာပါ။ ကျောင်းသားနှစ်ယောက်က အပြင်ထွက်ဖို့ ဆရာ့ဆီမှာ ခွင့်တောင်းတော့ ဆရာက မင်းတို့ကောင်တွေ ခဏခဏ ထွက်နေတာပဲ။ ဒီလောက်တောင် မအောင့်နိုင်ရင်လည်း အတန်းထဲမှာပဲ ကိစ္စရှင်းလိုက်ကြဆိုပြီး ဘုတောပါတယ်။ အပြောခံရတဲ့ နှစ်ယောက်က ခပ်တည်တည်နဲ့ အခန်းရဲ့ နောက်ဆုံးကို သွား ပုဆိုးလှန်ပြီး နံရံကို ပန်းထည့်လိုက်တော့ ဆရာကြီးမှာ သူ့စကားနဲ့သူ ပြန်ပတ်ပြီး ချောက်ကျပါတော့တယ်။

ဒီလိုနဲ့ လှိုင်သာယာ အက်ဖ်အမ်အိုင် မြို့တော်ကို ကျော်အပြီးမှာတော့ ကျွန်တော် အိပ်ပျော်သွားပါတယ်။  ညောင်တုန်းမှာ ကားရပ်မှပဲ နိုးပါတော့တယ်။ ဒီနေ့တော့ ဘာမှ ထူးထူးခြားခြား စားချင်စိတ် မရှိပါဘူး။ ဒါနဲ့ပဲ လက်ဖက်ရည် တစ်ခွက် မှာသောက်ရင်း ချစ်လှစွာသော ဇနီးနဲ့ စကားထိုင်ပြော နေဖြစ်ပါတယ်။ ၁၅ မိနစ်လောက် ကြာပြီးတော့ ကားပြန်ထွက်ဖို့ အချိန်ရောက်လာတာနဲ့ ကားပေါ်ပြန်တက်ခဲ့ပါတယ်။ ကားပေါ် ရောက်ပေမယ့် ကားက မထွက်နိုင်သေးပါဘူး။ အဲဒီအချိန်မှာမှ တခု သတိထားလိုက်မိပါတယ်။ ကားပေါ်မှာ လူဖြူတစ်ယောက် ပါလာတာပါ။ သိုးဆောင်းလား နွားဆောင်းလား ဘာလူမျိုးလည်းတော့ မသိပါဘူး။ အဲဒီ အဖြူပုဂ္ဂိုလ်က အရှေ့မှာ ကားယားကားယား လုပ်နေရင်း သူ့ရဲ့ ခရီးဆောင် လွယ်အိတ် မရှိတော့ဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ တိုင်တော့ ပတ်ပြီဆိုတာ သိလိုက်ပါတယ်။ ဒီပုံစံနဲ့တော့ ချောင်းသာတော့ ရောက်ဦးမှာပဲ။ ခဏအကြာမှာတော့ ကားပေါ်မှာ လူစုံသလောက် နီးပါး ဖြစ်နေပေမယ့် အဲဒီ အဖြူပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ဘေးမှာ ထိုင်တဲ့ သကောင့်သားကလေး တစ်ယောက်ကတော့ ပြန်ပေါ်မလာပါဘူး။ အဲဒီတော့လည်း အားလုံးက ဒီသကောင့်သားကလေးပဲ ဒီအိတ်ကို အလစ်သုတ်ပြေးပြီလို့ တညီတညွတ်တည်း မှတ်ချက် ချလိုက်ကြပါတယ်။

ကားပေါ်က ဒရိုင်ဘာတွေ စပယ်ယာတွေ အားလုံး အလုပ်ရှုပ် ကုန်ကြပါတယ်။ အောက်ဆင်း ဟိုရှာ ဒီရှာ လုပ်ရင်း ရဲစခန်းပဲ သွားတိုင်ရတော့မလို အလစ်သုတ်သွားတဲ့ ကောင်နောက်ပဲ လိုက်ဖမ်းရတော့မလိုနဲ့ မြွေကိုက် ကုန်ကြပါတယ်။ စပယ်ယာ တစ်ယောက်ကတော့ အဲဒီကောင်လေးက ရန်ကုန်က တစ်ယောက်တည်း တက်လာပြီး ချောင်းသာမှာ ရောက်နှင့်ပြီးတဲ့ မိသားစုနောက်ကို လိုက်တာလို့ ပြောတဲ့အကြောင်း ပြန်ပြောပြပါတယ်။ ကားပေါ်က အခြားခရီးသည်များလည်း ပွစိ ပွစိနဲ့ ရေရွတ်ကုန်ကြပါတယ်။ ကျွန်တော့် ရှေ့မှာ ထိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကတော့ အဖြူကောင်လည်း သူ့ပစ္စည်းသူ ဂရုစိုက်သင့်တာပေါ့။ ဒါမျိုးက တို့ စင်ကာပူမှာတောင် မရဘူးလို့ ပြောနေသံ ကြားလိုက် ရပါတယ်။ သူလည်း ကျွန်းပိစိကွေးက ပြန်လာတဲ့ တစ်ကျွန်းပြန် ဖြစ်တဲ့ အကြောင်းကို သိလိုက်ရပါတယ်။ ကျွန်းပိစိကွေးမှာ ဘာထူးခြားသလဲ ဆိုတော့ မလစ်ရင် မခိုးပါဘူး။ လစ်ရင်တော့ ခိုးပါတယ်။ ရယ်စရာကောင်းတာက ကားဘေးမှာ ပစ္စည်းများ ပျောက်တတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ့်ပစ္စည်းကို ဂရုစိုက်ကြဖို့ နေရာအနှံ့ စာရေးထားတာ ပါပဲ။ တစ်ယောက်က အဲဒီစာတမ်းကို လက်ညှိုးထိုးပြပြီး မြန်မာလို ရေးထားတာကိုး။ နိုင်ငံခြားသားက ဘယ်ဖတ်တတ်မလဲ ပြောလို့ အားလုံး ဝိုင်းရယ်ကြပါတယ်။

ခဏနေတော့ အောက်ဆင်းပြီး ကေပိုး လုပ်နေကြတဲ့သူ အချို့ ကားပေါ်ကို ပြန်တက်လာပါတယ်။ အိတ်ကို ထမင်းဆိုင်ဝင်း အပြင်က ပိတ်ထားတဲ့ ကွမ်းယာဆိုင် ထဲမှာ မွှေနှောက်ပြီး ပစ်ခဲ့တဲ့ အကြောင်း၊ ကောင်လေးကိုတော့ မတွေ့ရတော့တဲ့ အကြောင်း သူတို့ဆီက သတင်းကြားရပါတယ်။ အဖြူကောင်လည်း သူ့အိတ်သူ ပြန်ရပြီမို့ ကျေနပ်သွားပါတယ်။ တစ်ချို့ကတော့ ပိုက်ဆံ ၇ သောင်း ပါသွားတယ် လို့ ပြောကြပါတယ်။ တစ်ချို့ကတော့ အိတ်ထဲမှာ စာရွက်စာတမ်းတွေချည်းမို့ ဘာမှ ပါမသွားဘူးလို့ ပြောကြပါတယ်။ ဘယ်သူပြောတာ အမှန်လဲတော့ ကိုယ်တိုင် ကေပိုး မလုပ်လိုက်ရလို့ မသိလိုက်ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ့ ကားပေါ်မှာ ပြန်အိပ်ပျော်လာခဲ့တာ ဆင်များရှိသည် ဝိတ်မလျှော့ရ ဆိုတဲ့ နေရာကို ရောက်မှပဲ နိုးပါတော့တယ်။

Farmtown ကို အလည်အပတ်

ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ထဲမှာ Farmtown တို့ Farmville တို့ စတဲ့ ဂိမ်းတွေ ကစားရင်း ကိုယ့်စိုက်ခင်းလေးနဲ့ကိုယ် အပင်စိုက်လိုက် နွားမွေးလိုက် လုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ အပတ်ကတော့ ပြင်ဦးလွင်ကို ပျားရည် သွားဆမ်းရင်း တကယ့် အပြင်လောကက စိုက်ခင်းကလေး တစ်ခုကို ရောက်သွားခဲ့ပါတယ်။

ပြင်ဦးလွင်မြို့အထွက် လားရှိုးမြို့ဘက်ကို သွားတဲ့ ကားလမ်းဘေးမှာပါ။ ပွဲကောက် ရေတံခွန်ကို ကျော်ပြီး ပိတ်ချင်းမြောင် လှိုဏ်ဂူရှိတဲ့ ဝက်ဝံရွာကို မရောက်ခင် နေရာမှာ ရှိပါတယ်။ အတိအကျ ပြောရရင် နောင်ချိုလွင်ပြင်ကို မဆင်းခင် လမ်းရဲ့ ဘယ်ဖက် အခြမ်းမှာပါ။ စိုက်ခင်းကလေးကို ဒီဇင်ဘာလို့ နာမည်ပေးထားပါတယ်။

စိုက်ခင်းကလေးရဲ့ အဝင်မှာ ကျေးလက်ဆန်ဆန် ဆောက်ထားတဲ့ စားသောက်ဆိုင်ကလေး ရှိပါတယ်။

 

စားသောက်ဆိုင်ကလေးကို ကျော်လွန်သွားရင်တော့ ယုန်ဖြူဖြူကလေးတွေ မွေးထားတဲ့ ယုန်အိမ်ကလေးနဲ့ မြက်ခင်းကလေးတစ်ခု ကို ရောက်ပါတယ်။

ယုန်အိမ်ကလေးကို ကျော်သွားပြီးတော့ ပန်းခင်းတွေ စိုက်ခင်းတွေကို လှမ်းမြင်ရပါတယ်။

စတော်ဘယ်ရီပင်အောက်မှာ ထိုင်ပြီး စိတ်ကူးယဉ်ချင်တဲ့သူတွေ အတွက် စတော်ဘယ်ရီခင်းပါ။

ဝါသနာပါရင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ စတော်ဘယ်ရီ ဝင်ခူးလို့ ရပါတယ်လို့ ကြော်ငြာထားပါတယ်။

စတော်ဘယ်ရီခင်းနဲ့ မလှမ်းမကမ်းမှာ အလှစိုက်ထားတဲ့ ပန်းခင်းတွေကို လှမ်းပြီး တွေ့ရပါတယ်။

စိုက်ခင်းတွေ ကျော်လာပြီးတော့ အုတ်ဖုတ်တဲ့ နေရာကို ရောက်ပါတယ်။ အနောက်မှာ မျက်စိတဆုံးမြင်ရတာကတော့ နောင်ချိုလွင်ပြင်ပါ။

  

နောက်ဆုံးမှာတော့ စိုက်ခင်းထဲမှာ ရှိတဲ့ နွားခြံကို ရောက်ပါတယ်။ နွားတော့ နွားပါပဲ။ ဖရီရှန်လား ဂျာစီလား စွပ်ကျယ်လား ဘာနွားလဲတော့ မသိပါဘူး။

အားလုံး ကြည့်ပြီးသွားတော့ စားဖို့သောက်ဖို့ အချိန်ကျပါပြီ။ အဲဒါကြောင့် အဝင်ဝက စားသောက်ဆိုင်ဖက်ကို ပြန်လှည့်ခဲ့ပါတယ်။

ကန်းထရီးဆန်အောင် မြက်ခင်းပေါ်မှာပဲ ထိုင်စားဖို့ ကြံပါတယ်။

နို့စားနွားတွေ မြင်တော့ နွားနို့သောက်ချင်စိတ် ပေါက်လာပါတယ်။ ဒါနဲ့ပဲ နို့မလိုင် မှာလိုက်ပါတယ်။

ဘလော့ဂါ ပီသသွားအောင် ဒီတစ်ခါတော့ မစားခင် ဓာတ်ပုံရိုက်လိုက်ပါတယ်။ ရှမ်းထမင်းချဉ်ပါ။

စားသောက်ပြီးတော့ အဝင်ဝမှာ ဝိုင်ရောင်းနေတာ မြင်လို့ ဝင်မြည်းကြည့်ပါတယ်။ ပိန္နဲဝိုင်ဆိုလို့ တစ်ခါမှ မသောက်ဖူးလို့ တောင်းသောက်ကြည့်တာပါ။ စိုက်ခင်းကို နှုတ်ဆက်ထွက်ခွာမယ် အကြံနဲ့ ကားဘေးကို အရောက်မှာတော့ လော့ခ်ချထားတဲ့ ဗင်ကားထဲမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ သော့တန်းလန်းကိုမြင်ပြီး ချွေးပျံသွားပါတယ်။ သွားပြီဟလို့ လိုက်ပို့ပေးတဲ့ သူငယ်ချင်းက အာမေဋိတ်သံ ပေးပါတယ်။ ဆိုင်ထဲသွားပြီး တစ်ခြား ဗင်ကား တစ်စီးက သော့ကို ငှားပြီး ဖွင့်ကြည့်ပေမယ့် မအောင်မြင်ပါဘူး။ ဆိုးလက်စ်သော့ ဆိုတော့ ဖွင့်မရပါဘူး။

ကျွန်တော်တို့ မြန်မာတွေ ကူညီချင်စိတ် ရှိကြပါတယ်။ ချက်ချင်းပဲ ဘေးနားမှာ ရှိနေတဲ့ တစ်ယောက်က သူဖွင့်ပေးမယ်လို့ ကမ်းလှမ်းပါတယ်။ နောက်တော့ ဆိုင်ထဲကို တူယူလာခဲ့ဟေ့ လို့ လှမ်းပြောသံ ကြားရတော့ မျက်လုံးပြူးသွား ပါတယ်။ သော့ကို တူနဲ့ပဲ ထုတော့မလား မှန်ပဲ ရိုက်ခွဲတော့မလား စဉ်းစားနေတုန်းမှာပဲ နောက်တစ်ယောက်က ဝါးတူတစ်စုံကို ယူပြီး ထွက်လာတာ မြင်မှ သူပြောတဲ့ တူဆိုတာ chopstick ကို ပြောမှန်း သဘောပေါက်သွားပါတယ်။ ဝါးတူတစ်စုံကို သူတို့ နှစ်ယောက် တစ်ယောက် တစ်ချောင်းခွဲပြီး တစ်ယောက်က ဒရိုင်ဘာဖက် အခြမ်း နောက်တစ်ယောက်က ခရီးသည် ထိုင်ခုံဖက် အခြမ်း ကနေ ဖွင့်ကြပါတယ်။ တံခါး လက်ကိုင်ကို ဆွဲမပြီး အောက်ကနေ လော့ခ်ကို တူနဲ့ ထိုးပြီး တင်တာပါ။ မိနစ်ပိုင်းလောက် ကြိုးစားအပြီးမှာတော့ ခရီးသည် ထိုင်ခုံဘက် အခြမ်းက တံခါးလော့ခ်ကို အောင်မြင်စွာ ဖွင့်နိုင်လိုက်ပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ပဲ စိုက်ခင်း အလည်အပတ် ခရီးစဉ် ချွေးပျံရင်း ပြီးဆုံးသွားပါတယ်။

Economist ရဲ့ အယ်လ်ဘမ် (၃)

Economist ရဲ့ ဓာတ်ပုံစာအုပ် တတိယပိုင်းပါ။  ဒီတစ်ခါတော့ စဉ်းစားစရာတွေ ပိုပြီး ပါသလိုပဲ။ သူရေးထားတာကို ဘာသာပြန်ရတာ အတော် ခက်ပါတယ်။ ကျွန်တော် ဘာသာပြန်ထားတာ မဖတ်ဘဲ အင်္ဂလိပ်လို ဖတ်ရင် ပိုကောင်းပါလိမ့်မယ်။ ဘာသာပြန်တာ မှားသွားရင်တော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အားနည်းချက်ပါ။ မြန်မာရေးတာကို မြန်မာက ဘာသာပြန်ရတာတောင် အတော် မလွယ်ဘူး။ :P

An increase in traffic population without commensurate increase in paved road has created traffic congestion. The total length of paved road almost remains the same as they were in the past (according to the World Bank’s World Development Indicator Statistics). This imbalance seems to have contributed significantly to environmental degradation and worsening air quality in the city of Yangon, which shows up in the warming temperature: 29 Degree Celsius (low) to 34 Degree Celsius (high), a distinct anomaly in a winter month of December. Long term solutions to this woe might include introducing mass transit, expanding road capacity, and devising a credible incentive mechanism through prudent urban planning and policy interventions.

လမ်းတွေကို မတိုးချဲ့ဘဲ ယာဉ်စီးရေတွေ များပြားလာတာကြောင့် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုတွေ ဖြစ်လာစေ ပါတယ်။ ခင်းထားတဲ့ လမ်းတွေရဲ့ စုစုပေါင်း အရှည်က ကမ္ဘာ့ဘဏ်ရဲ့ ကမ္ဘာ့တိုးတက်မှု ကိန်းညွှန်းပြ စာရင်းဇယား အရဆိုရင် အရင်အတိုင်း ပါပဲ။ အဲဒီလို မညီမျှမှုက ရန်ကုန် မြို့တော်ရဲ့ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေပြီး လေထု ညစ်ညမ်းမှုကို တိုးလာစေ ပါတယ်။ ရန်ကုန်ရဲ့ ဒီဇင်ဘာလမှာ ထူးထူးခြားခြား နဲ့ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာတဲ့ အပူချိန် ၂၉ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (အနိမ့်ဆုံး) နဲ့ ၃၄ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ် (အမြင့်ဆုံး) က ဒီအချက်ကို ပြနေပါတယ်။ ဒီပြသနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ရေရှည်စီမံကိန်း အနေနဲ့ လူအများကြီး သုံးလို့ ရတဲ့ ရထားတွေ စီစဉ်ပေးဖို့၊ လမ်းတွေ တိုးချဲ့ဖို့ ၊  မြို့တော်ကို စနစ်တကျ စီစဉ်ခန့်ခွဲခြင်းနဲ့ စည်းမျည်းစည်းကမ်း တွေ ချမှတ်ခြင်းကနေပြီး ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ တွန်းအားပေးမှုတွေ လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ 

Unlike many countries, informal educational services and training centers play a vital role in the education system in Myanmar. They have been sprouting up in large quantities across the country to fill in the gap in the education market not being served by more conventional and formal educational institutions, and provide more rigorous learning opportunities. Consequently, the entire landscape of the city of Yangon is riddled with commercial signboards (as shown in picture) vying for student enrollment. It could be argued tenuously (as no empirical study has been done before) that the two sectors of education are complementary to each other. Hence, it is reasonable to expect that college graduates receiving education from both channels can expect to earn premium wages as compared to those not receiving extra training in the informal sector. At the extreme, a few private institutions that are perfect substitutions to the public ones have already begun operational and their numbers have been growing. Available anecdotal evidence suggest that this upward trend will continue in the following years, a sanguine new for those seeking employment in the private education sector.

တခြားနိင်ငံတွေနဲ့ မတူတာကတော့ သမာရိုးကျ မဟုတ်တဲ့ ပညာရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေ နဲ့ သင်တန်းတွေက မြန်မာပြည်ရဲ့ ပညာရေးစနစ်မှာ အဓိက အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေတာပါပဲ။ သူတို့ဟာ ပုံမှန် တက္ကသိုလ် ကောလိပ် တွေကနေ သင်မပေးနိုင်တဲ့ ကွက်လပ်တွေကို ဖြည့်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ပဲပင်ပေါက်လို ပွထနေအောင် ပေါ်လာပါတယ်။ တက္ကသိုလ်ကောလိပ်တွေနဲ့ ယှဉ်ရင် သူတို့ဆီမှာက ပိုပြီး ပြည့်စုံအောင် သင်ကြားနိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းတွေ ရှိနေပါတယ်။ အကျိုးဆက် အနေနဲ့ကတော့ ရန်ကုန်တစ်မြို့လုံးရဲ့ မြင်ကွင်းမှာ ပုံထဲမှာ ပြထားသလိုမျိုး ကြော်ငြာ ဆိုင်းဘုတ်တွေနဲ့ ပြည့်နှက်နေပြီး ကျောင်းသားတွေကို သူ့ထက်ငါ အပြိုင်အဆိုင် ခေါ်နေကြပါတာပါပဲ။ အကြောင်းပြချက် ခိုင်ခိုင်လုံလုံ မရှိပဲ ငြင်းခုံနေကြတာ ( စနစ်တကျ ဘယ်သူမှ စစ်တမ်းကောက် မလေ့လာဖူးပါဘူး။) ကတော့ ဒီပညာရေး စနစ်နှစ်ခုဟာ တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု အပြန်အလှန် သဟဇာတ ဖြစ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒါကြောင့် မို့ ကျောင်းလည်းတက် သင်တန်းလည်းတက်တဲ့ ကောလိပ် ကျောင်းဆင်း တစ်ယောက်က သင်တန်းတွေ တက်မထားတဲ့ ကောလိပ်ကျောင်းဆင်း တစ်ယောက်နဲ့ ယှဉ်ရင် လခပိုများနိုင်ပါတယ်။ အဆုံးစွန်ထိ ကြည့်မယ် ဆိုရင် တက္ကသိုလ် ကောလိပ်တွေက ပေးတဲ့ပညာရေးကို အစားထိုးပေးနိုင်တဲ့ ကျောင်းတစ်ချို့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ရှိနေပြီ ဖြစ်ပြီးတော့ အဲဒီလို ကျောင်းမျိုးတွေရဲ့ အရေအတွက်ဟာ ပိုပြီးတော့လည်း တိုးပွား လာနေပါပြီ။ ကြားရတဲ့ စကားတွေပေါ် အခြေခံပြီး ပြောရမယ် ဆိုရင်တော့ ဒီလမ်းကြောင်းဟာ နောက်နှစ်အနည်းငယ် အထိ ရှိနေဦးမှာပါ။ အကောင်းမြင်ဘက်က လှည့်တွေးရင်တော့ ပုဂ္ဂလိက ပညာရေး နယ်ပယ်မှာ အလုပ်ရှာတဲ့သူတွေ အတွက်တော့ သတင်းကောင်းပေါ့။

A reminiscence of British Colonization.

ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ်ရဲ့ အမှတ်ရစရာ တစ်ခုပါ။

A local produce market on the side of a commuter train station.

မြို့ပတ်ရထားလမ်းဘေးက ဒေသထွက် ပစ္စည်းတွေ ရောင်းနေတဲ့ ဈေးပါ။

The Rangoon University, which used to be a crown jewel of the Burmese education decades ago, boasted producing many great intellects during its glorious days. Many believe that had this great tradition been preserved or improved gradually, the Rangoon University could have been on a par with some of the best Universities in the world. In response to a recent budget cut proposal, the president of the University of California – Berkeley said “It takes many years to build a good university; it takes only a few years to make it a mediocre one.” Far from becoming a reputable university, the Rangoon University has become synonymous with decrepit dorms and buildings (shown in picture) surrounded by bushy and thick plants and weeds, and a deserted campus devoid of lively campus activities.

လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်လောက်က မြန်မာပြည်ရဲ့ ပညာရေးမှာ သရဖူဆောင်းခဲ့တဲ့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ပါ။ သူရဲ့ တောက်ပတဲ့ နေ့ရက်တွေ တုန်းကတော့ ကြီးကျယ်တဲ့ ပညာရှင်တွေ ကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာနဲ့ မွေးထုတ်ပေးခဲ့တာပေါ့။ အများစုက ယုံကြည်နေကြတာတော့ အရင်တုန်းက ဒီလို ကြီးကျယ်ခဲ့တဲ့ အစဉ်အလာကို ထိန်းသိမ်းပြီး တဖြည်းဖြည်း မြှင့်တင်ခဲ့မယ် ဆိုရင် အခုအချိန် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဟာ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ်တွေ ထဲမှာ တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်နေမှာပါ ဆိုတာပါပဲ။ အခုလတ်တလော ဘဏ္ဍာရေး အသုံးစရိတ်တွေ လျော့ချဖို့ အဆိုပြုချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ကယ်လီဖိုးနီးယား တက္ကသိုလ် ဘာကလေ ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက "ကြီးကျယ်တဲ့ တက္ကသိုလ် တစ်ခု ဖြစ်ဖို့ နှစ်ပေါင်းများစွာ အချိန်ယူရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီကနေ သာမန် အခြေအနေကို ကျဆင်းသွားဖို့ အတွက်တော့ နှစ်အနည်းငယ်ပဲ လိုတယ်။" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ အသိအမှတ်ပြုခံရတဲ့ တက္ကသိုလ် ဖြစ်လာဖို့ ဝေးလို့ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ကတော့ ပုံမှာတွေ့ရသလိုပဲ အိုမင်းနေတဲ့ ကျောင်းဆောင်တွေ အဆောက်အဦးတွေနဲ့ အတူ ခြုံပုတ်တွေ ပေါင်းမြက်တွေနဲ့ ဝန်းရံလို့ နေပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေ မရှိတော့တဲ့ ကျောင်းဝန်းထဲမှာ အသက်ဝင်နေတဲ့ တက္ကသိုလ် တစ်ခုရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ ကင်းမဲ့လို့ပေါ့။

The run-down situation of the Rangoon University campus is starkly juxtaposed with the elegance of the historical Judson Church, which is sitting next to the campus and well preserved.

ယိုယွင်းနေတဲ့ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်နဲ့ ထင်ထင်ရှားရှား ကွာခြားနေတာကတော့ ကျက်သရေရှိစွာ ရပ်တည်နေတဲ့ သမိုင်းဝင် ယုဒသန် ဘုရားကျောင်း ပါပဲ။ ဒီအဆောက်အဦးက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နဲ့ ဘေးချင်းကပ်လျှက်မှာ ရှိနေပြီးတော့ စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းထားတာကို တွေ့ရမှာပါ။

Symbols of human resiliency and sordid images of extreme poverty:
These people eke out a living by setting up stalls just a few inches away from a transit rail track in the city of Yangon and selling food to transit passengers. Only by providing gainful employment elsewhere and perhaps additional public services such as basic health care and job training programs will the dire consequences of abject poverty be alleviated.

ဘယ်လောက်ဆိုးရွားနေပေစေ ရပ်တည်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ လူသားတို့ ရှင်သန်မှုရဲ့ ပြယုဂ်နဲ့ အလွန်အမင်း ဆင်းရဲကျပ်တည်းခြင်းရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျစရာ ပုံရိပ်ပါ။ သူတို့ဟာ ဝမ်းဝဖို့အတွက် ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ ရထားလမ်းကနေ လက်မအနည်းငယ်လောက် အကွာအဝေးမှာ ဆိုင်ခန်းလေးတွေဖွင့်ပြီးတော့ ရထားစီးခရီးသည်တွေကို အစားအသောက်တွေ ရောင်းနေကြတယ်။ သူတို့ကို လောက်လောက်ငင ဝင်ငွေရစေမယ့် အလုပ်အကိုင်တစ်ခု တခြားနေရာမှာ ဖန်တီးပေးနိုင်မှသာ ဒါမှမဟုတ် အခြေခံ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု၊ အလုပ်အကိုင်အတွက် ထရိန်နင် ပရိုဂရမ် တွေလိုမျိုး ပြည်သူနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အကျိုးဆောင်မှုတွေ လုပ်ပေးနိုင်မှသာ သူတို့ကို သနားစရာကောင်းတဲ့ ဆင်းရဲတွင်းရဲ့ ဆိုးရွားတဲ့ အကျိုးဆက်တွေ ကနေ လွတ်ကင်းစေမှာပါ။ 

Mini store on a commuter train: one can buy foods, herbal medicines, stationery, flowers, and household appliances on a commuter train.

မြို့ပတ်ရထားပေါ်က မီနီစတိုးကလေး တစ်ခုပေါ့။ ရထားပေါ်မှာ ခရီးသည်တွေ အနေနဲ့ စားစရာ၊ တိုင်းရင်းဆေး၊ စာရေးကိရိယာ၊ ပန်း နဲ့ အိမ်သုံးပစ္စည်းတွေကို ဝယ်ယူနိုင်ပါတယ်။ 

This vendor is selling cigarettes and snacks on a commuter train.

မြို့ပတ် ရထားပေါ်မှာ စီးကရက်နဲ့ မုန့်တွေ ရောင်းနေတဲ့ ဈေးသည် တစ်ယောက်ပါ။

A horticulturist is selling potted flowers to rail passengers.

ဥယျာဉ်စိုက်သူတစ်ယောက် ရထားပေါ်မှာ ပန်းအိုးနဲ့ ထည့်ထားတဲ့ ပန်းတွေ ရောင်းနေတာပါ။ 

A group of sellers is exchanging and sharing market information about local produce market while travelling on a commuter train. They make up a large number of merchants supplying vegetables to the local markets located across the city of Yangon.

ရထားပေါ်မှာ ခရီးသွားရင်းနဲ့ ဈေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သတင်းတွေ ဖလှယ်နေကြတဲ့ ဈေးသည် တစ်စုပါ။ သူတို့ဟာ ရန်ကုန် တမြို့လုံးမှာ ရှိနေတဲ့ ဈေးတွေကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပို့ဆောင်ပေးနေသူတွေရဲ့ အများစုပါပဲ။ 

Passengers and vendors are jockeying for a seat or perhaps a standing space on an approaching commuter train.

ဘူတာကို ဝင်လာတဲ့ ရထားပေါ်မှာ ထိုင်စရာ နေရာ ဒါမှမဟုတ် ရပ်စရာ တစ်နေရာ ရဖို့အတွက် အလုအယက် ပြေးလွှားနေကြတဲ့ ခရီးသည်တွေနဲ့ ဈေးသည်တွေပါ။